Begrafenis van Polynices in drie tragedies: Aeschylus, Sophocles, Euripides
De Polynices-begrafenisconflict ankert de Thebaanse cyclus. Elke tragediateur herconfigureert de inzet, wat evoluerende concepten van wet, familie en de staat weerspiegelt.
Aeschylus: Seven Against Thebes (467 v.Chr.)
- Eteocles: Verdedigt stad; Polynices valt aan. Beiden sterven.
- Heraut/koor: Debatteren begrafenis. Stad decreteert: Eteocles geëerd, Polynices onbegraven.
- Antigone/Ismene (laatste scène, mogelijk geïnterpoleerd): Antigone gehoorzaamt niet; koor splijst. Focus: botsing burgerlijke vs. goddelijke wet.
Sophocles: Antigone (441 v.Chr.)
- Creon: Edict – Polynices onbegraven. 'Vijand van de staat.'
- Antigone: Begraaft hem. 'Niet van vandaag of gisteren... ongeschreven, onwrikbare wetten.'
- Haemon: Zoon/verloofde pleit voor genade; Creon weigert → Haemons zelfmoord
- Teiresias: Goddelijke waarschuwing → Creon geeft toe te laat
- Eurydice: Vrouw zelfmoord. Creon blijft levend – ergste straf. Focus: tirannie van principe.
Euripides: Phoenician Women (ca. 410 v.Chr.)
- Jocasta levend, bemiddelt tussen zonen voor slag
- Eteocles: Erkent machtslus; Polynices: erkent ballingschapsklag. Beiden schuldig.
- Antigone: Begeleidt Polynices; begraaft hem na slag
- Creon: Pragmatische politicus, geen ideoloog. Verbant Oedipus; onderhandelt met Theseus
- Einde: Antigone vertrekt met vader; geen zelfmoordcascade. Focus: politiek realisme, familiepathologie.
Evolutie
Aeschylus: Burgerlijk ritueel. Sophocles: Filosofische tragedie. Euripides: Psychologisch realisme. De begrafenisvraag blijft – elk tijdperk antwoordt anders. Het lijk van de dode broer wordt een spiegel voor de ziel van de polis.