Dit zijn twee verschillende smeringsregimes in tribologie, gedefinieerd door de mate van oppervlakte-scheiding.
| Kenmerk | Grensversmetting | Filmsmeering (Hydrodynamisch/Elastohydrodynamisch) |
|---|---|---|
| Oppervlaktecontact | Directe asperiteitscontact (toppen raken). Hoge wrijving/slijtage. | Volledige scheiding door continue vloeistoffilm. Geen vast contact. |
| Filmdikte (λ-verhouding) | λ < 1 (film dunner dan oppervlakteruwigheid). Monolaag moleculen. | λ ≥ 3 (film >> ruwheid). Micrometers tot honderden µm. |
| Belastingondersteuning | Gedragen door oppervlakte-asperiteiten + chemische reactiefilms. | Gedragen volledig door hydrodynamische/hydrostatische druk in vloeistof. |
| Bedrijfsomstandigheden | Hoge belasting, lage snelheid, start/stop, hoge temp, verstarring. | Matige/hoge snelheid, voldoende viscositeit, continue aanvoer. |
| Smeerstofrol | Chemisch: Polaire moleculen adsorberen; EP/AW-additieven vormen offerreactielagen (ijzersulfiden, fosfaten). | Fysiek: Viscositeit genereert drukwedge; scheidt oppervlakken mechanisch. |
| Typische Toepassingen | Tandwielen (opstart), kammen, stootstangen, walslagers (hoge belasting/lage snelheid), zuigersegmenten bij OT/OD. | Kraklagers, hoge-snelheid tandwielen, turbinelagers, motorhoofdlagers (hydrodynamisch regime). |
| Wrijvingscoëfficiënt | Hoger (0,05–0,15+) | Zeer laag (0,001–0,01) |
Echte machines schakelen tussen regimes (Stribeck-curve). Ontwerp streeft naar maximale filmsmeering; grensadditieven zijn het veiligheidsnet.