Restauratie van kunstwerken mag alleen door amateurs worden uitgevoerd op goedkope schilderingen. Geavanceerde technieken vereisen uitgebreide training, jarenlange ervaring en een laboratorium vol gespecialiseerde materialen, oplosmiddelen en gereedschapen. Restauratiepogingen door niet-professionelen richten meestal meer schade aan dan goed. De gemiddelde persoon kan leren slecht beschadigde schilderingen van geringe waarde te repareren of kleine, eenvoudige reparaties uitvoeren op waardigere werken of prenten, met name kunst op papier. Correct omgaan en conserveren is een vorm van preventieve restauratie.
Conserveren door correct omgaan en tonen. Gebruik enkel archiefkwaliteit, zuurvrij passe-partout en lijstmateriaal. Nooit een schilderij of prent in direct zonlicht tonen; zelfs een uur per dag doet de kleuren vervagen. Lijst het werk zo dat het het glas niet aanraakt. Gebruik UV-filterend glas bij sterke verlichting. Plak de achterkant van de lijst met papierlint dicht tegen vocht en insectenschade.
Reinig het kunstwerk grondig. Bevestig het werk op papier tijdens het reinigen; laat een helper het vasthouden. Stofzuis los stof, spinnewwebben en rookdeeltjes. Gebruik een matig stijve kunstenaarspenseel om ingezaaide stof te verwijderen, vooral in dikke impasto-lagen van olie of acryl. Gebruik een licht vochtige doek voor vlekken op olie/acryl, niet op aquarel. Reinig aquarellen met een kneedgum.
Versterk losse verflagen. Borstel een uitgezochte oplossing van verfconsolideerder op losse of afschilferende verf. Breng aan met een fijn penseel enkel op de aangedane plekken. Werk het materiaal in scheuren en onder schilfers om ze te herbevestigen. Repareren bellen of schilfers met verwarmde bijenwas, druk ze vast met een schildermes.
Verwijder zure achterzijdes/montages. Haal zuur karton of papier achterzijdes, montages of passe-partout weg om verdere verdonkering en schade te voorkomen. Als de kartonmontage vast zit, pel de gelamineerde lagen één voor één af, stoom de restanten en lijm af door het over een kokende pot te houden.
Verwijder maskerlint, plastic tape, gommede etiketten. Deze vlekken het papier. Knip af met hobbymes of los met warmte/stof. Reinig resten met kneedgum. Herstel slecht gerepareerde scheuren met archief linnenlijm en tarwemel. Erg gescheurde plekken versterk op de achterzijde met dun Japans zeefpapier. Gaten op de verso kant plakken met tarwemel en papier dat zo goed mogelijk overeenkomt met het origineel.
Herlijn het hele vel papier als het in slechte staat is. Versterk door een vel Japans moerbei-papier of hoogwaardig haddenpapier te lijmen met archieflijm. Droog het herlijnde papier tussen zuurvrij blotterpapier. Belast het blotterpapier om krullen te voorkomen.
Vlat het steunpapier. Verwijder krullen, golving of vouwen door langdurige vochtblootstelling. Ontspan het papier door te vochtigen, dan drogen tussen blotters onder gewicht. Erg gekrulde plekken repareren door licht te besproeien met plantspuit en opnieuw te drogen tussen gewogen blotters.