De Romantische Periode zag de opkomst van een artistieke en intellectuele beweging gekenmerkt door krachtige emoties, waaronder verschrikking, liefde en ontzag. De periode kwam als reactie op de Verlichting, of "Leeuw van de Rede", en het begin van de Industriële Revolutie. In tegenstelling tot 18e-eeuwse idealen, verwarf de Romantische Periode overmatig rationalisme en objectiviteit en omarmde in plaats daarvan dromen, persoonlijke ervaring van de natuur, exoticisme en een visionaire manier van expressie. Als zodanig is het een dramatische periode rijk aan zowel nostalgie voor het verleden en gepassioneerde kunstzinnigheid.
Elementen van de Romantische Periode werden gedefinieerd door een gevoel van boven rationele contemplatie uit te stijgen. Verbeelding en sensuele escapisme werden hoog gewaardeerd toen kunstenaars en filosofen zochten te denken buiten hun dagelijkse leven en verbinding te maken met diepe emoties en hogere machten. De voorstanders van Romantisch denken, zoals William Blake, idealiseerden artistieke expressie als een vorm van protest tegen de beperkingen van de rede.
Kunstenaars die de sterke gevoelens van de periode wilden vangen, begonnen te schilderen en te schrijven over zowel de natuur als het supernatuurlijke. Sommige kunstenaars afbeeldden helse landschappen, de verbeelding van hun publiek vangend door supernatuurlijke afschuwelijkheden zoals demonen en heksen, zoals in de werken van Goya. Nationalisme was ook prominent aanwezig. Nationale geest en identiteit werden meer gedefinieerd door portretten van vorsten en majestueuze schilderijen van oorlog en overwinning; evenzo keerden componisten zich toe aan nationalistische vormen, zoals Chopins mazurka's en polonezen en Liszt's Hongaarse rhapsodiën.
De Romantische Periode getuigde een paradigma-shift binnen de muziek. Waar de Klassieke Era wetten van balans en bezinning handhaafde, was Romantische muziek meer experimenteel en fragmentair, met toenemend chromatische taal die traditionele vorm uitrekte en nieuwe emotionele effecten creëerde. De componist-pianist Liszt werd gezegd met zo'n rauwe passie en virtuositeit te performen dat vrouwen in het publiek in ontroering vielen.
Literatuur stelde zich ten doel om de verbeelding van mensen te betrekken en te stimuleren door verhalen en vers. Een Romantisch gedicht van John Keats getiteld "La belle dame sans merci" stelde een droomwereld van verbeelding en Romantische splendor tegen de realiteit die gepresenteerd werd door meer alledaalse realisme. De resulterende contrast fungeert als een metafoor voor conflicterende esthetische doelen. Natuur en mythen werden herhalende motieven in beroemde literatuur uit de Romantische Era, zoals de gedichten van Wordsworth, Byron en Shelley.