Modernisme kan in het algemeen worden beschreven als een verkenning van identiteit. Modernistische denkers vroegen zich af over de plaats van de mens in het universum en verkenden nieuwe maatschappelijke rollen. Modernistische kunst en gedachte ontstond als een rebelle, of ten minste een reactie, tegen starre culturele gewoontes. In schilderkunst, literatuur, ontwerp en filosofie, verkenden de voorstanders van de beweging intellectuele en ethische grijze gebieden die door hun meer traditionele voorgangers afkeerzaam waren. De invloed van het modernisme op de Westerse cultuur en esthetiek is vandaag de dag nog steeds te voelen.
Victorianse architectuur en ontwerp worden gekenmerkt door het vullen van elke ruimte met detail. Hun modernistische tegenhangers zijn volledig het tegenovergestelde, gekenmerkt door schone lijnen en kale kleur. Zwitserse architect Le Corbusier ontwierp blokkerige, roosterachtige creaties die nog steeds de hedendaagse stedelijke landschappen over de hele wereld stippen. Duitse architecten Walter Gropius en Ludwig Mies van der Rohe bedachten even minimalistische structuren als onderdeel van de experimentele Bauhaus school van gedachte die ontstond tijdens de bloeidagen van de liberale Weimarrepubliek.
De zeitgeist in de Weimarrepubliek tijdens de naoorlogse jaren van WO I was progressief en vrolijk. Als modernistische kunstenaars Victorianse gedachten verwerpden, vierden Duitse modernisten het einde van een onderdrukkende monarchie met experimenten in esthetiek en filosofie. Sommige ontwerpen weerspiegelden de vloeiende lijnen die in de natuur gevonden worden, terwijl andere de hoekige vormen van industriële machines weerspiegelden. Commerciële gebouwen omarmden de late 19e- en vroege 20e-eeuwse tijdperk van handel en industrie. Gemaakt van beton, staal en andere moderne materialen, trotseren ze vaak op honderden ramen die doen denken aan items op een band.
Architectuur was niet de enige manier waarop modernistische gedachte werd uitgedrukt. Freud, Nietzsche en Marx beïnvloedden de samenleving met hun filosofische en intellectuele reacties op een veranderende wereld. Veranderingen in gedachte weerspiegelden de afwijking van mensen die in goddelijk vooraf gedefinieerde rollen in het universum pasten. Het concept van het verwerpen van traditie en universele waarheden was nu acceptabel. Niet alleen verschoof het leven in een snellere ritme, maar mensen die normaal tussen de klem zaten - bohemiën, homoseksuelen en vrijdenkers, om er een paar te noemen - werden steeds meer geaccepteerd.
Verdraagzaamheid paste prima in de geest van een nieuw internationaal samenleving waarin mensen met vliegtuigen naar verre landen konden vliegen, met de auto het land konden doorrijden of met een vriend aan de andere kant van de stad konden bellen per telefoon. De nieuw verkregen mobiliteit van het leven werd uitgedrukt in de minder realistische, meer abstracte kunst en literatuur van mensen als Ezra Pound, Hans Hoffman, Virginia Woolf en Pablo Picasso. Deze beroemde scheppers hebben de weg gebaand voor het leven zoals we het vandaag kennen.