Klassieke Romeinse kunst uit de Republikeinse tijd (509 v.Chr. - 27 v.Chr.) had andere doeleinden dan hedendaagse kunst. Romeinse munten waren niet bedoeld voor museale tentoonstelling, maar bevatten, net als muurschilderingen uit die tijd, belangrijke aanwijzingen over de artistieke idealen van deze oude cultuur. Op basis van beschikbare bewijzen waardeerden Romeinen van de Republiek realistische portretten en voorstellingen van folklore in gelijke mate.
Klassieke Romeinse kunst werd zwaar beïnvloed door de artistieke idealen van Griekenland en de Etruske beschaving in noord-Italië. Griekse idealen sikkelden over eeuwen in de Romeinse cultuur door contact met Hellenistische gebieden. Door de nabijheid van Etrurië spiegelden Romeinse idealen die van de buren. In de kunst van de Republiek werden Griekse idealen (ernstige afbeeldingen van de menselijke vorm) tegengewogen door Etruske voorstellingen van getogen figuren met wapens.
Elementen van verisme, een stijl die realistische kenmerken van portretten en beelden benadrukt, zijn zichtbaar op Romeinse munten uit de Republikeinse periode. Kunstenaars streeften niet alleen naar gelijkenis, maar benadrukten ook "lelijke" kenmerken als rimpels en scheve neussen. Dit resulteerde in strenge, zware gezichten "waarbij elke vouw hardheden voor de staat proclameerde, beginsels die de Romeinse aristocratie het publiek toonde." Waarschijnlijk wilden deze mannen dat kijkers hun doorzettingsvermogen respecteerden.
Ontdekte kunst in huizen en publieke ruimtes, muurschilderingen weerspiegelen de artistieke idealen van de Republiek. Kunstenaars konden woonruimtes een scenische sfeer geven. Behouden muurschilderingen tonen driedimensionale landschapsscènes met omringende natuurweergaven. Schilderden suggereerden diepte door atmosferisch perspectief: "de steeds vervagere verschijning van voorwerpen in de verte." Zelfs in gesloten ruimtes had kunst de kracht om het blik naar de buitenwereld te openen.
Romeinse kunst, als middeleeuwse Europese kunst, bevat elementen van folklore. Een bekend voorbeeld is de Kapitolijnse Zeewolf, een bronzen beeld uit de 5e eeuw v.Chr. Het toont het dier dat volgens de legende de verlate tweelingen Romulus en Remus, stichters van Rome, redde en verzorgde. In de 13e eeuw werden miniatuurbeelden van de tweelingen toegevoegd. Tegenwoordig interpreteren we deze legende anders dan de Romeinen destijds.