Middeleeuwse illuminaties zijn unieke boeken, rollen en handschriften die handgemaakt zijn door de gezamenlijke inspanning van papiermakers, schriftkopisten, boekbinders en versierders die bekend waren als 'illuminatoren'. Deze geïllustreerde handschriften bevatten tekst aangevuld met versierde letters, gedetailleerde randen of miniatuurafbeeldingen, en de vroegste illuminaties werden in kloosters geproduceerd. In de 12e eeuw hadden echter particuliere boekverkopers, 'libraires' genoemd, het vak onder de knie en creëerden ze geïllustreerde stukken op verzoek van particulieren tot de algemene praktijk in de late 15e eeuw werd opgegeven.
In de vroege stadia werd handschriftilluminatie alleen gedaan door monniken die in kloosters woonden, en de praktijk was onderdeel van hun dagelijkse spirituele routine, net als gebed, zelfreflectie en boerderij. Niet verbazingwekkend waren de meeste geïllustreerde handschriften die door monniken tijdens de Middeleeuwen geproduceerd werden, ofwel Bijbels of documenten nodig voor godsdienstig gebruik. Hoewel deze documenten uniek zijn, is hun penmanship en decor zeer vergelijkbaar, omdat illuminaties een bepaalde stijl verwacht werden te volgen en alleen gemaakt op verzoek van bisschoppen of abten.
De extravagantie van geïllustreerde handschriften vangt snel het oog van Europese koninklijke huizen, en handgemaakte boeken en documenten werden hoogst begeerd als methoden van het vak beheerst werden door particuliere boekmakers. Onder de beroemdste middeleeuwse illuminatoren waren de gebroeders Limbourg, Jean, Paul en Herman, die in dienst genomen werden door een prins van het Franse koninklijke huis Valois. Hun werk is typisch voor illuminaties gecreëerd rond 1400, omdat hun stukken doorgaans elegante, hofse figuren tonen getekend onder kleurrijke motieven met zoveel detail dat lezers de variatie van planten, dieren en menselijke karakters op elke pagina gemakkelijk kunnen identificeren.
In de 13e eeuw begonnen wereldlijke teksten geïllustreerd te worden door geoefende schriftkopisten in manuscript illuminatie mecca's zoals Brugge, Gent, en Valenciennes van de Bourgondische Nederlanden en Parijs, Frankrijk. Deze 'illuminatoren' voeden elk ontwerpverzoek van welgestelde Europeanen die geïllustreerde boeken en handschriften wilden voor hun persoonlijke collecties of als cadeau. Details zoals de stijl van penmanship, randvoorkeuren of hoeveel miniatuurs in elk stuk opgenomen moesten worden, werden vóór het begin van het project bepaald, omdat patroon- en motiefboeken gebruikt werden om illuminaties te creëren in plaats van scènes uit het echte leven.