Rome heeft eeuwenlange kunstgeschiedenis. Van het oude Rome tot Byzantium, naar de Italiaanse Renaissance en de Barok, tot Arte Povera en Superstudio in de twintigste eeuw, is Rome lang een knooppunt geweest voor kunstenaars, historici en filosofen. Wanneer mensen de term "Romeinse kunst" gebruiken, verwijzen ze meestal naar de kunst en architectuur van de cultuur die zich "Romeins" noemt, wat kunst omvat uit de vroege Republikeinse, Keizerlijke en Byzantijnse era's.
Griekenland en het Italiaanse schiereiland liggen relatief dichtbij langs de Middellandse Zee. De cultuur, kunst en godsdienst van de oude Grieken had aanzienlijke invloed op de Romeinse kunst, hoewel de Romeinen Griekse esthetische idealen voor hun eigen doeleinden gebruikten. De vroege Romeinse Tempel van Portunus, bijvoorbeeld, uit ongeveer 75 v.Chr., heeft de kolommen, frontons en rolvormige kapitelen (genaamd "voluten") van de klassieke Griekse Ionische architectonische orde.
De Romeinen maakten echter een aantal belangrijke veranderingen. De Tempel van Portunus benadrukt de voorkant, omdat de zijkolommen engaged zijn (een term die betekent dat de kolommen half aan een muur bevestigd zijn), in plaats van de vrije kolommen die Griekse tempels omringen. De Tempel van Portunus gebruikt ook meer trappen opwaarts, wat de processie naar de voorkant van de tempel benadrukt in plaats van de reis om het gebouw heen.
De Romeinen were pioniers in het gebruik van beton, wat de architectuur revolutioneerde. Beton was goedkoper en lichter in gewicht dan het zuivere marmer dat door de oude Grieken gebruikt werd. Het maakte grotere gebouwen van grotere structurele complexiteit mogelijk, weg van de eenvoudige paal-en-lintel-vorm van Griekse tempels naar ingewikkelde arcades zoals die in het Heiligdom van Fortuna Primigenia in Palestrina. Net als de Tempel van Portunus benadrukt en controleert het Heiligdom de processie van de bezoeker in en door de architectonische ruimte, maar voegt een reeks boegen toe - een radicale afwijking van Griekse prototypes.
Hun aanwijzingen nemend van de oude Grieken, creëerden beeldhouwers van het Republikeinse Rome hoogst naturalistische en fijn gedetailleerde portretbusten en beelden van de menselijke figuur. Echter, als altijd, keerden de Romeinen Griekse esthetiek om voor hun eigen doeleinden. De Grieken hadden weinig nut voor portretkunst - hun beelden van mensen zijn niet van individuele en levende personen maar eerder geïdealiseerde versies van de perfecte en mooie mens.
Romeinse portretkunst is naturalistisch - het toont hoe het model of de afgebeelde persoon er daadwerkelijk uitzag. Veel portretbusten tonen de rimpels en gebreken van de persoon, wat de interesse van de beeldhouwers in de persoonlijkheid en individuele kenmerken van hun modelen manifesteert.
Toen Constantijn de Grote in de 4e eeuw n.Chr. de Romeinse troon bestieg, veranderde de kunst van Rome radicaal van een belangstelling in naturalisme naar meer abstracte en gestileerde afbeeldingen. Een voorbeeld hiervan is de beroemde Boog van Constantijn, die Constantijns overwinning op Maxentius in 312 n.Chr. viert. Op de boog combineerde Constantijn werk uit zijn eigen tijd dat zijn militaire uitstekende daden afbeeldde met sculpturale reliëfs uit de regeringsperiodes van Trajanus en Hadrianus. Zich verbindend met grote en geliefde keizers zoals Trajanus, creëerde Constantijn ook een boog met wijd uiteenlopende sculpturale stijlen. De reliëfs gemaakt door Constantijns beeldhouwers zijn veel minder naturalistisch, tonen menigten mensen met geëtste lijnen voor de draperij in plaats van de zachte vouwen van de eerdere reliëfs.
Constantijns andere beroemde prestatie is dat hij de keizerlijke godsdienst veranderde van aanbidding van de keizer en heidense goden naar de aanbidding van Christus en de Christelijke God. In de drie eeuwen na Christus en voor Constantijns conversie, oefenden christenen in het geheim in ondergrondse catacomben - als ze gevangen werden, en weigerden de Romeinse keizer te aanbidden, werden christenen op brutale manieren gedood. Vroege christelijke kunst was vaak simpel en toonde Jezus Christus als een arme herder.
Romeinen maakten mozaieken voor eeuwen voor de Byzantijnse era, maar mozaiekdecoratie kreeg nieuw gevonden belang en betekenis met de spreiding van het christendom. Eenmaal het christendom de staatsgodsdienst werd, was het nodig voor kunstenaars om Christus op een keizerlijke manier af te beelden die past bij wat Byzantijnse Romeinen zagen als zijn goddelijke status. Mozaiekdecoratie werd een belangrijk deel van kerkdecoraties. De Byzantijnen ontwikkelden glas tesserae (de kleine stukjes die een mozaiek vormen), wat hen toeliet goudblad-tesserae te gebruiken. Byzantijnse mozaieken schitteren en vangen het licht op vaak betoverende manieren.