Ralph Waldo Emerson's oproep voor Amerikaanse intellectuele onafhankelijkheid, individualisme, en zelfvertrouwen is de hoeksteen van Transcendentalisme – een mid-19e-eeuwse filosofische en literaire beweging gecentreerd in New England.
Emerson's essay Self-Reliance (1841) stelt dat waarheid komt van individuele intuïtie, niet traditie of Europese autoriteit. "Vertrouw uzelf: elk hart trilt op die ijzeren snaar."
Transcendentalisten daagden religieuze dogma's uit (Unitarisme's rigiditeit), maatschappelijke normen (materialisme, conformisme), en literaire nabootsing van Europa. Ze zochten originele relatie tot het universum.
Communie met natuur levert spiritueel inzicht superieur aan institutioneel leren. Nature (1836): "In de bossen keren we terug tot reden en geloof."
Emerson drong op een verschillend Amerikaanse literatuur en filosofie, vrij van Oude Wereld modellen. "We zullen op onze eigen voeten lopen; we zullen met onze eigen handen werken; we zullen onze eigen gedachten spreken."
Emerson is de beweging's primaire theoreticus; zijn ideeën definiëren de kern. Transcendentalisme = Emersoniaans zelfvertrouwen + natuurmystiek + Amerikaans exceptionalisme + maatschappelijke hervorming.