Waarom De Barokperiode 'Barok' Heet: Drie Theorieën
De term 'Barok' werd *retrospectief* (19e eeuw) toegepast op 1600–1750 Europese kunst/muziek. De etymologie is betwist; drie leidende theorieën:
- Portugees barroco: 'Onregelmatig gevormde parel.' Juweliers gebruikten het voor imperfecte parels. Past bij de liefde van de tijd voor asymmetrie, ornamentatie, en dramatische kurven in architectuur/kunst.
- Frans baroque: 'Uitgebreid, overdreven, bizar.' Beschrijft de hoogversierte stijl – denk Versailles, Bernini-beeldhouwwerken, Handel-opera's.
- Latijn barbarus: 'Vreemd, onbeschaafd, niet-klassiek.' Vroegere critici (neoclassicisten) zagen de stijl als verval van renaissance-zuiverheid – onregelmatig, emotioneel, excessief.
Van Scheldwoord Tot Epochennaam
Oorspronkelijk pejoratief ('overdreven', 'slechte smaak'), werd de term gerehabiliteerd door 19e-eeuwse kunsthistorici (Heinrich Wölfflin) tot neutrale periode-aanduiding. In muziek beslaat het Monteverdi tot Bach/Handel – de geboorte van opera, tonaliteit, en instrumentale virtuositeit.
Dus: een juweliersterm voor een flawed parel werd de naam voor een eeuw van glorieuze overdaad. Passend.