Waar Begint Graniet Zijn Gesteentecyclus?
Graniet's gesteentecyclus begint diep in de aardkorst of bovenste mantel binnen een magmakamer.
De Cyclus (Vereenvoudigd)
- Smelting (Anatexis): Pre-existerende korstgesteenten (sedimentair, metamorf, oudere magmatisch) smelten door hitte (geothermische gradiënt, mantelpluim, subductieflux) + drukverlaging + waterflux. Vormt granitische magma (silica-rijk, viskeus).
- Magmakamer: Magma verzamelt in een reservoir (plutoon) 5–30 km diep. Kristallen beginnen te vormen (fraktionele kristallisatie).
- Langzame Afkoeling (Plutonisch): Over duizenden tot miljoenen jaren kristalliseert magma tot graniet (kwarts + veldspaat + glimmer + amphibol). Grote kristallen = langzame afkoeling.
- Ophoping & Blootstelling: Tektonische krachten (orogenese, isostatische herstel) duwen de plutoon omhoog. Erosie stript overliggende gesteente, blootstelt graniet aan oppervlak.
- Verwering & Erosie: Graniet breekt af → kwarts zand, klei (uit veldspaat), opgeloste ionen → getransporteerd → afgestort als sediment.
- Sedimentatie & Verharding: Sedimenten → zandsteen, kleisteen.
- Metamorfose / Hersmelting: Diep begraven → hitte/druk → metamorf gesteente (gneis, schist) → smelt weer → nieuwe magma.
Startpunt: De magmakamer waar granitische smelt ophoopt en afkoelt. Dat is de "geboorte" van dat specifieke granietlichaam.