Of self-publishing of traditionele publicatie het beste is voor je project, hangt af van financiële en marketingoverwegingen, je verwachtingen en verkoopvaardigheden, hoe betrokken je wilt zijn bij elk aspect van het produceren van je boek en hoe groot een publiek je verwacht te bereiken. Self-publishing werkt het beste voor niche-publicaties waar het publiek actief het werk zoekt.
Sinds Gutenberg de boekdrukkunst uitvond in de 1450er jaren, is het printen van meerdere exemplaren van een boek goedkoper en eenvoudiger geworden. Rond 1800 begonnen efficiëntere ijzeren handpersen de houten drukkpersen te vervangen, en vandaag de dag produceren geautomatiseerde machinepersen massaal boeken. Recentelijk heeft de digitalisering van boeken de uitvinding van print-on-demand (POD) technologieën mogelijk gemaakt, waarbij boeken worden gedrukt naarmate ze verkocht worden, evenals elektronische boeken of e-books die gelezen worden op e-readers, computers, laptops, smartphones en andere apparaten.
In traditionele publicatie neemt de uitgever al het financiële risico van drukken en adverteren van het boek. Hij/zij houdt ook de distributie in handen, en heeft een bestaande distributie-afdeling of relatie met een distributeursbedrijf, wat regionale, nationale of internationale publieken bereikt.
In self-publishing vertraagt geen poortwachter je project; je hoeft niet de smaak van een agent of editor te bevredigen. Als je het benodigde geld hebt om het boek te produceren, kun je snel publiceren. Self-publishing biedt ook volledige controle over het eindproduct.
Traditionele uitgevers verwachten dat je je boek helpt promoten door boekenondertekeningen en interviews, jezelf online te promoten en misschien op boektour te gaan. Ze sturen recensie-exemplaren naar boekrecensenten. Ze hebben boekvertegenwoordigers die boeken in boekwinkels krijgen. Ze zorgen ervoor dat online boekwinkels en hun eigen website je titel listen. Ze nemen soms printadvertenties voor je rekening.
Als je je boek self-publiceert, moet je al de promotie zelf doen, en het is moeilijker om recensies en interviews te krijgen.
Veel consumenten nemen aan dat self-gepubliceerde boeken slecht geschreven zijn, zien self-publishing als laatste redoubt voor auteurs die hun boek niet aan een traditionele uitgever kunnen verkopen. Er is echter een trotse traditie van self-gepubliceerde poëzie, bijv. Whitman's eerste editie van "Leaves of Grass." Veel moderne dichters produceren hun eigen chapbooks zonder stigmatisering van hun gemeenschap. Evenzo, het publiek voor gespecialiseerde non-fictie (bijv. lokale geschiedenissen) maakt zich geen zorgen over literaire waarde zolang boeken de informatie bevatten die ze willen.
Met de opkomst van print-on-demand technologie en het internet, maskeren vanity publishers zich vaak als self-publishing bedrijven. Self-publishing bedrijven rekenen voor het drukken van je boek, en mogelijk voor een online winkelfront voor je project, en dat is het - ze doen niet alsof ze je boek leuk vinden of zelfs lezen, en publiceren bij hen is een eenvoudige zakelijke transactie. Vanity publishers rekenen opgedreven prijzen voor extras, bovenop de drukwerkskosten, vermeend voor bewerking, promotie of andere diensten.