Boekdruktermen
Boekdruk, zoals veel industrieën, heeft zijn eigen speciale vocabulaire. Deze termen kunnen behoorlijk verwarrend zijn voor iemand buiten de drukindustrie. Moderne technologie heeft de methoden in het drukken gediversifieerd, maar de basisterminologie niet significant gewijzigd. Deze lijst van enkele van de meest gebruikte woorden en zinsdelen helpt je de boekdrukjargon te ontwarren.
Algemene Termen
- Manuscript (MS): Het begint allemaal met de oorspronkelijke vorm van het werk van de auteur (handgeschreven, getypt of op een schijf) ingediend voor publicatie.
- Kop (Header): De marge en/of de druk aan de bovenkant van de pagina.
- Goot (Gutter): De binnenmarges richting de rugbinding.
- Tussenbladen (Interleaves): Gedrukte pagina's los ingevoegd (niet gehecht) in een publicatie.
- ISBN: International Standard Book Number, toegewezen aan een gepubliceerd werk en meestal te vinden op de titelpagina.
Drukken
- Kleurvolgorde (Color sequence): De volgorde waarin inkten worden gedrukt voor kleurenillustraties. Ook wel laydown sequence of rotatie genoemd.
- Lay-out (Layout): Voorbeeld van het origineel dat positie, richting en instructies toont voor het eindontwerp van het boek.
- Proef (Proof): Een testvel gemaakt om fouten of gebreken te onthullen, resultaten op de pers te voorspellen en vast te leggen hoe een drukwerk eruitziet als het af is.
- Correctietekens (Proofreader marks): Een standaardset symbolen en afkortingen gebruikt om manuscripten en proeven te markeren voor correcties.
- Specificaties (Specs): De complete, nauwkeurige schriftelijke beschrijving van een drukwerk inclusief lettergrootte en -type, papierkwaliteit en de te gebruiken druk- en bindmethoden.
Papier
- Zuivrij papier (Acid-free paper): Gemaakt van pulp met weinig of geen zuur, zodat het vertering door leeftijd weerstaat. Ook wel alkalijn papier, archiefpapier, neutraal pH papier, permanent papier en thesispapier genoemd.
- Deckle rand (Deckle edge): De rand wordt glad gelaat, zoals het uit de papiermachine komt in plaats van netjes gesneden. Soms verenrand genoemd.
- Afwerking (Finish): De oppervlaktekenmerken van papier.
- Blad (Leaf): Één vel papier in een publicatie. Elke zijde van een blad is één pagina.
- Quarto: Vel twee keer gevouwen, maak pagina's een vierde van de grootte van het originele vel. Een quarto maakt een acht-pagina handtekening.
- Handtekening (Signature): Een gedrukt vel tenminste een keer gevouwen, mogelijk veel keren, om deel te worden van een boek, tijdschrift of andere publicatie.
Binden
- Binden (Bind): Het verbinden van bladen of handtekeningen samen.
- Boekblok (Book block): Gevouwen handtekeningen verzameld, gezocht en besneden, maar nog niet bekleed.
- Kaftbinding (Case binding): Gebruikt lijm om handtekeningen aan een kaft te hechten gemaakt van binderbord bekleed met stof, plastic of leer, meer bekend als harde kaft.
- Eindblad of eindpapiers (End sheet or end papers): Het papier dat de binnenpagina's van een kaftgebonden boek aan de kaft hecht.
- Afflatte kaft (Flush cover): Besneden tot dezelfde grootte als binnenpagina's, zoals een paperback boek.
- Ligplat binden (Lay flat bind): Een methode van perfect binden die een boek volledig open laat liggen.
- Mechanisch binden (Mechanical bind): Binden met een kam, spoel, of elke andere techniek die niet lijmen, zomen of stikken is.
- Zadelsteek (Saddle stitch): Een boek binden door vellen te bevestigen waar ze vouwen bij de rug met speciaal draad.
- Rug (Spine): Achterkant of bindrand van een publicatie.