Hoe een manuscript professioneel te bewerken
Veel beginnende schrijvers denken dat elk woord, elke komma gouden waard is. Precies die auteurs worden zelden gepubliceerd. Waarom? Als alles gouden is, wat knipt u dan? Resultaat: opgeblazen manuscript in 'donker en stormachtig'-stijl. U voorkomt dit door hard te bewerken – of het nu uw eigen werk is of van een ander – en de woorden écht gouden te maken. Het kost moed, maar het verschil is tussen goed schrijven en zelfgenot.
Stappenplan
- Verschuivend perspectief: Kijk naar het manuscript alsof u het nooit ziet. 'Dit is een willekeurig boek. Is het mijn tijd waard?'
- Eerste indruk: Op pagina 3 niet meer weten wat op pagina 1 stond? Probleem – het grijpt niet. Begin met line editing: zinnen/alinea's bewerken zonder het 'grote plaatje' te zien.
- Overbodige woorden kappen:
Voorbeeld: 'Hij dacht dat de eerste periode die hij doorbracht goed zou zijn en hij van plan was meer dingen te hebben die de vrouw hem zei dat hij in bezit moest hebben.'
Beter: 'Hij dacht dat de eerste periode goed zou zijn. Hij plande de dingen te krijgen die de vrouw hem aanbevoelde.' Zelfde betekenis, minder ballast.
- Beschrijving in balans: 'De groene tafel rook naar ammonia' kan beter zijn dan 'De groene tafel had een antiseptische geur, als een ziekenhuis of schoonmaakkast.' Afhankelijk van wat het verhaal nodig heeft: sfeer? Vooruitverwijzing naar koude, klinische sfeer later? Dan versie 2.
- Clichés uithalen: Clichés (zonder twist) laten de lezer op autopilot gaan. 'Elke actie heeft een gelijke en tegengestelde reactie' – na 'er is' weet u de rest. 'Elke actie heeft een gelijke en tegengestelde kritiek' – stopt de lezer, dwingt tot aandacht.
- Bureaucratische taal vermijden: 'De bal is momenteel stil' = 'De bal is stil'. 'Momenteel' is overbodig. 'Monies' bestaat, maar 'money' volstaat. 'Politieagenten observeerden de crimineel de bank ingaan' → 'Politieagenten zagen de crimineel de bank binnengaan.' Let op leestekens: 'Pink Floyd members released their best albums in the 1970s' (geen apostrof), maar '1970's "Atom Heart Mother" by Pink Floyd is a strange album' (wel apostrof).
- Tweede/derde doorloop: verhaal, continuïteit, helderheid: Zwak begin? Sterk deel naar voren halen, dan achterwaarts vullen. Pas bij de 2e/3e keer leest u het verhaal in plaats van de woorden.