Deus ex machina (Latijn: "god uit de machine") is een plot device waarbij een onoverkomelijk probleem plotseling opgelost wordt door een onverwachte, externe interventie — vaak gevoelend als gedwongen.
In Griekse/Romeinse theater daalde een kraan (machina) een acteur die een god speelde op het toneel om de plot te ontwaren.
Gekritiseerd als lui schrijven wanneer onverdiend; maar in fantasy/comedy kan een goed voorgebaande "goddelike" wending verbazen. Vakkundig gebruik vereist opzet zodat de resolutie in het achteraf onvermijdelijk voelt.