Waarom Oedipus Teiresias Verwerpt: Trots, Verdacht en de Prijs van Zelfkennis
Wanneer Teiresias Oedipus noemt als moordenaar van Laius, onderzoekt de koning niet – hij valt aan. Vier psychologische barrières zegelen zijn ontkenning:
- Zelfbelang: De waarheid accepteren betekent bekennen tot vader moord en incest – de vernietiging van zijn identiteit als redder-koning.
- Trots (Hubris): Oedipus gelooft dat hij alleen raadsels oplost (de Sphinx). Een blinde profeet's "raadsel" beledigt zijn intellectuele soevereiniteit.
- Verdacht: Hij veronderstelt dat Teiresias Creon's speelbal is – politiek complot voelt plausibeler dan zelfincriminatie.
- Onvoldoende Bewijs: Teiresias biedt geen getuigen, geen forensisch bewijs – alleen goddelijke autoriteit, die Oedipus afwijst.
Deze factoren grijpen in elkaar: trots voedt verdacht; eigenbelang verwerpt het bewijsformaat; het resultaat is een versterkte onwetendheid. Oedipus' tragedie is niet dat hij intelligentie mist – het is dat zijn intelligentie gewapend is tegen de waarheid. De gruwel van het spel ligt in het zien van een briljante geest die een luchtkast case bouwt voor zijn eigen onschuld – gebruikmakend van de Vermogens die hem hadden kunnen redden.