De opdracht 'schrijf over wat je wilt' in een dagelijks dagboek kan afschrikkend werken, vooral voor onervaren dagboekschrijvers. Studenten en beginners willen vrijheid, maar enige grenzen in onderwerpkeuze helpen bij de start. Om de gewoonte van dagelijkse uitdrukking in schrijven te ontwikkelen, helpt het om een aanpak of onderwerp te kiezen.
Schrijven over dagelijkse observaties is makkelijker dan bewust reflecteren op 'grote levensvragen'. De implicaties van grote thema's worden vaak duidelijker via gedachtes en observaties van het dagelijks leven, zonder de druk van diepzinnige reflecties. Concrete beschrijvingen van gebeurtenissen en handelingen zijn interessanter voor lezers, makkelijker visueel te herinneren voor de schrijver, en spreken volúmenes die abstracte gedachten niet kunnen.
Kies een persoonlijke ervaring om over te schrijven, alsof je een kort verhaal schrijft. Eerst-persoonsperspectief is typisch voor een dagboek maar niet verplicht. De ervaring kan in scriptvorm (als een toneelstuk), in derde persoon, of standaard eerst-persoonsverhaallijn. Met kleurrijke, concrete taal komt de ervaring tot leven en kan betekenis helderder worden – vooral waardevol voor wie worstelt met feiteilijke verslagen.
Er is geen conventie die dwingt dagboekschrijvers tot proza. Elke vorm van geschreven uitdrukking is acceptabel, mits inspanning en motivatie samengaan in betekenisvolle vorm. Een geïnspireerd poëtisch fragment kan meer inzicht geven dan gedwongen proza, voor wie geneigd is tot vers. Poëzie kan ontroerend zijn, dus een optie – maar dwang jezelf niet tot gedichten als je dat niet wilt. Het doel: consistente, scherpe schrijfgewoontes bevorderen.
Dagboeken – vooral voor les of groepen – profiteren van concrete prompts: 'Schrijf over een leuke ervaring' of 'Dingen die ik zou veranderen als ik kon.' Prompts beperken niet, ze verbreeden horizontes door te tonen wat er kan. Solo dagboekhouden? Brainstorm een lijst met prompts. In een klas? Voorstel prompts of bedenk ze zelf – ze zijn onschatbare tools.