Pedanius Dioscorides (ca. 40–90 n.Chr.), een Griekse arts, farmacoloog en botanist die diende in het Romeinse leger, wordt universeel erkend als de vader van de farmacologie. Zijn vijfdelige encyclopedie, De Materia Medica ("Over medische stoffen"), bleef meer dan 1.500 jaar het gezaghebbende farmaceutisch naslagwerk – door de Middeleeuwen, de Islamitische Gouden Eeuw, en de Renaissance heen.
Het werk documenteerde meer dan 600 stoffen – planten, mineralen en dierlijke producten – die medicinaal gebruikt werden. Elke entry bevatte:
Dioscorides was de eerste die geneesmiddelen classificeerde op therapeutisch effect – groepering van stoffen als laxantia, emetica, analgetica, diuretica, etc. Deze systematische benadering transformeerde farmacologie van een verzameling volksmiddelen in een gestructureerde wetenschap gebaseerd op observeerbare werking.
De Materia Medica werd vertaald in het Latijn, Arabisch, Syrisch, Hebreeuws, en talloze volkstalen. Het beïnvloedde medische praktijk in Europa, de Islamitische wereld, en verder. Handschriftkopieën (vaak geïllustreerd) tellen in de honderden. De impact op de ontwikkeling van moderne farmacologie, botaniek, en apotheek is onmetelijk.
Dioscorides' empirische, observationele methode – vastleggen wat werkt, hoe te bereiden, en wat het behandelt – vestigde het sjabloon voor de moderne farmacopee.