Vroegere empiristen: Van Aristoteles tot Hume
Empirisme – de visie dat kennis afstamt van zintuiglijke ervaring – trekt een continue lijn van de oudheid door de Britse empiristen die de moderne filosofie en wetenschap vormden.
Oude fundamenten
- Aristoteles (384–322 v.Chr.): "Niets in de geest dat niet eerst in de zintuigen was." Kennis uit waarneming + inductie.
- Epicurus (341–270 v.Chr.): Alle perceptie is waar; fouten liggen in interpretatie. Atomistisch empirisme.
- Sextus Empiricus (ca. 160–210 n.Chr.): Pyrrhonische scepticisme – oordeel opschorten; alleen verschijningen zijn kenbaar.
De Britse empiristen (Vroeg-modern)
- Francis Bacon (1561–1626): Novum Organum – inductieve methode, afwijzing van "afgoderij," fundament van experimentele wetenschap.
- Thomas Hobbes (1588–1679): Materialist; alle gedachte = zintuigberekening; nominalisme.
- John Locke (1632–1704): Essay Concerning Human Understanding – tabula rasa; eenvoudige/samengestelde ideeën; primaire/secundaire kwaliteiten.
- George Berkeley (1685–1753): Esse est percipi – idealisme; alleen geesten en ideeën bestaan.
- David Hume (1711–1776): Radicale empirist – indrukken/ideeën; inductieprobleem; bundeltheorie van het zelf.
Belangrijkste bijdragen
- Verschuiving van aangeboren ideeën → ervaring als kennisbron.
- Fundament van wetenschappelijke methode (Bacon).
- Psychologie van perceptie (Locke, Berkeley, Hume).
- Grenzen van kennis (Humes scepticisme).