1. Nadruk op primaire bronnen: Ranke staat bekend om zijn motto:"wie es eigentlich gewesen" ("zoals het werkelijk was"). Hij was van mening dat historici naar objectiviteit moesten streven door te vertrouwen op primaire bronnen - originele documenten, brieven, dagboeken en ooggetuigenverslagen - om het verleden te reconstrueren. Hij legde de nadruk op nauwgezet onderzoek en kritische analyse van deze bronnen, waarbij hij afstand nam van de afhankelijkheid van secundaire verslagen en historische verhalen die in zijn tijd gangbaar waren.
2. Wetenschappelijke benadering van de geschiedenis: Ranke bracht een wetenschappelijke benadering van de geschiedenis met zich mee, waarbij hij het belang van bewijsmateriaal, analyse en logisch redeneren benadrukte. Hij zag geschiedenis als een apart studiegebied met zijn eigen methodologieën en strenge bewijsnormen. Deze benadering hielp de geschiedenis te verheffen van een literaire of filosofische onderneming naar een meer rigoureuze academische discipline.
3. Focus op politieke geschiedenis: Ranke's werk was vooral gericht op de politieke geschiedenis, in het bijzonder de geschiedenis van Europese staten. Hij wilde de politieke dynamiek, machtsstrijd en internationale betrekkingen uit het verleden begrijpen. Zijn uitgebreide onderzoek naar de Reformatie en de Italiaanse Renaissance leverde rijke inzichten op in deze perioden en legde de basis voor toekomstig onderzoek.
4. De "Rankeaanse School": Ranke's invloed was zo groot dat hij een 'school' voor historisch denken oprichtte. Zijn studenten en volgelingen, bekend als ‘Rankeans’, namen zijn methoden over en verspreidden zijn ideeën over heel Europa. Ze droegen bij aan de ontwikkeling van historische studies in verschillende landen en gaven vorm aan het landschap van historisch onderzoek.
5. Belang van context: Ranke benadrukte het belang van het begrijpen van historische gebeurtenissen binnen hun specifieke context. Hij was van mening dat gebeurtenissen niet beoordeeld moesten worden aan de hand van moderne normen of waarden, maar geanalyseerd moesten worden binnen het kader van hun tijd. Deze aanpak hielp anachronismen te vermijden en een dieper begrip van het verleden te bevorderen.
6. Nalatenschap: De nalatenschap van Ranke is enorm. Zijn nadruk op primaire bronnen, wetenschappelijke methoden en contextueel begrip is nog steeds een hoeksteen van historisch onderzoek. Zijn werk heeft generaties historici beïnvloed en aanzienlijk bijgedragen aan de evolutie van het vakgebied.
Hoewel de benadering van Ranke bekritiseerd is vanwege de focus op de politieke geschiedenis en het potentieel ervan voor het eurocentrisme, vallen zijn bijdragen op het gebied van de geschiedenis niet te ontkennen. Hij wordt beschouwd als een fundamentele figuur in de ontwikkeling van de moderne geschiedschrijving en zijn werk blijft historici over de hele wereld inspireren en informeren.