Literatuur is een vorm van vertelkunst. Schrijvers gebruiken talloze narratieve technieken om effecten in hun verhalen te creëren, of ze nu bepaalde emoties bij de lezer willen opwekken of een abstract idee willen overbrengen. Het aantal narratieve technieken is enorm, aangezien veel schrijvers hun eigen unieke technieken hebben ontwikkeld. Toch zijn sommige technieken gebruikelijker dan andere, en kun je leren ze te herkennen.
Verhalen worden opgebouwd rond conflict, meestal tussen de protagonista en de antagonist. De protagonista is het hoofdpersonage en doorgaans het personage waar het publiek zijn sympatieën bij heeft. Het verhaal wordt vaak vanuit het perspectief van de protagonista verteld, maar niet altijd. Antagonisten zijn personages die de protagonista weerstaan. Antagonisten zijn niet noodzakelijk schurken; in feite kan de antagonist een goed persoon zijn. Bijvoorbeeld: de antagonist kan een personage zijn dat met de protagonista concurrentieert om een baan. De antagonist is ook niet altijd een mens, maar kan een dier zijn, het weer, een abstract concept of zelfs de protagonista zelf.
De setting is de plaats waar het verhaal zich afspeelt. De schrijver kan beslissen in hoeverre de setting wordt uitgewerkt. De setting kan een tijd, plaats en details omvatten. Soms is de setting ook de antagonist, zoals wanneer een personage worstelt om te overleven na een schipbreuk. De setting is de locatie van de plot, de reeks gebeurtenissen in het verhaal. Personages zijn mensen en dieren die het verhaal bevolken en een identiteit hebben. Ze voeren soms acties uit die de plot beïnvloeden en voeren dialogen, gesprekken tussen twee personages. Gesproken woorden worden vaak tussen aanhalingstekens gezet, maar niet altijd.
Het perspectief, of point of view (POV), is het personage vanuit wiens ogen het verhaal wordt verteld. In de eerste persoon is het POV een personage in het verhaal dat zichzelf 'ik' noemt. In de derde persoon is het POV geen personage. Het perspectief kan beperkt zijn tot één personage, of alwetend (omniscient) zijn en alles weten.
Een metafoor is een vergelijking tussen twee ongelijke dingen. Metaforen worden vaak gebruikt om stemming of symbolisme over te brengen of om iets uit te leggen. Een allegorie is een uitgebreide metafoor die het hele verhaal kan omvatten. Bijvoorbeeld: Dante's 'De Goddelijke Comedie' is een allegorie voor de zoektocht van de verteller naar zijn levensdoel.
Thema's zijn ideeën die herhaaldelijk in het verhaal terugkeren. Schrijvers willen vaak een boodschap overbrengen, wat vervat zit in het thema. Het thema komt naar voren via gebeurtenissen en symbolen. Een symbool is iets dat voor iets anders staat. Bijvoorbeeld: in de Bijbel vertegenwoordigt de appel de zonde.