Het romanticisme ontwikkelde zich in de tweede helft van de 18e eeuw, als reactie op de Verlichting en tegen de wetenschappelijke rationalisering van de natuur die ermee kwam. In de literatuur ontsproot het romanticisme uit een soort helderlijke isolatie van de schrijver en ideeën over een wilde en zuivere natuur. Techniek stamde uit de overtuiging dat gevoel en verbeelding de belangrijkste aspecten van poetische schepping moesten zijn. Naarmate het romanticisme snel ontwikkelde, werden verbeelding en emoties boven rede en logica geprezen. Het werd een passionele en krachtige beweging in de literatuur. Schrijvers van deze tijd oefenden snelverloopende en gecompliceerde plots, en gaven zichzelf de vrijheid om genres te mengen voor de eerste keer. Het schrijven werd snel veel meer lyrisch, afwijkend van traditionele normen.
Literair realisme voortgekwam uit diverse 19e-eeuwse werken van Franse literatuur en strekte zich uit tot vroege 20e-eeuwse schrijvers van over het continent en daarbuiten. Het doel was het leven weer te geven zoals het was, inclusief hedendaagse leven en samenleving, samen met de alledaagse ervaringen van die tijd. Realisme begon de Noord-Amerikaanse literatuur rond begin 20e eeuw te beïnvloeden met schrijvers als Mark Twain, die probeerden de essentie van het echte Amerikaanse leven vast te leggen. Technieken om een realistische roman te creëren begonnen zich te vouwen, waaronder de toevoeging van gewone, alledaagse personages bestudeerd in grote diepgang; een plot die de normale en onschuldige aard van het echte leven benadrukte; een setting volledig bekend aan de schrijver; en een wereld gerapporteerd in al haar waarheden.
Modernistische literatuur kwam tot stand in een poging om een literaire vorm te creëren die afweek van het realisme. Het modernisme draait om de individualiteit van mensen, de vreemdheid van het leven en een hoge kritiek op instituties zoals religie. Modernistisch schrijven neigt ertoe zich te distantiëren van traditioneel vertellen en elke soort structuur en kan meer lezen als een tirade. Kenmerken van modernisme zijn satirische en een hoge mate van ironie, wat schrijvers helpt de fouten waar ze over schrijven aan te kaarten en te bespotten, wat typisch overheids- of godsdienstige problemen zijn. Modernisme wordt meestal in de eerste persoon geschreven.
De naoorlogse 20e eeuw gaf geboorte aan de "beat" generatie, een literaire beweging die voortkwam uit een gevoel van rebellie tegen de conservatieve geesten van het jaren '50 Amerika na de oorlog. Beïnvloed door romanticistische en modernistische schrijvers, ontstond een nieuw soort spontane techniek, een techniek die beat-schrijver Jack Kerouac "spontane proza" noemde. Deze stijl was wild, snelgetempoed fictie die anti-conformiteit en anti-traditie vierde op een oprecht romantische manier.