Beide genres ontstonden uit de vroege Amerikaanse kolonisatie maar dienden radicaal verschillende doeleinden.
| Aspect | Ontdekkingsliteratuur | Puritaanse Literatuur |
|---|---|---|
| Primair Doel | Geografie, hulpbronnen, inheemse volken, overleving documenteren voor sponsors/publiek | Spirituel zelf-onderzoek, gemeenschappelijke morele instructie, verbondstheologie |
| Publiek | Investeerders, vorsten, fauteuil-reizigers, toekomstige kolonisten | Medegelovigen, gemeente, nakomelingen |
| Stijl | Feitelijk, beschrijvend, narratief, vaak promotioneel | Introspectief, theologisch, Bijbelse aanhalingen, eenvoudige stijl |
| Typische Vormen | Dagboeken, verslagen, promotietractaten, gevangenschapverhalen | Preken, dagboeken, poëzie, verbonden, conversieverhalen |
Ontdekkingsliteratuur kijkt naar buiten naar het land; Puritaanse literatuur kijkt naar binnen naar de ziel.