Prins Hendrik de Zeevaarder: Architect van Portugals Ontdekkingsperiode
Prins Hendrik (1394–1460), bekend als Prins Hendrik de Zeevaarder, zeilde zelf nooit ver, maar organiseerde Portugals vroege Ontdekkingsperiode vanaf zijn basis in Sagres.
Belangrijke Initiatieven
- Sagres Navigatiecentrum (c. 1419) — Vergaderde cartografen, astronomen, scheepsbouwers, instrumentenmakers. Ontwikkelde de karveel (latijnse zeilen, oceaangoed).
- Systematische Afrikaanse Kustexploratie — Stuurde jaarlykse expeditons, elk verder strekkend:
- 1419: Porto Santo, Madeira (herontdekking)
- 1434: Kaap Bojador — psychologische barrière ("eind van de wereld") doorgebroken door Gil Eanes
- 1441: Eerste geslavende Afrikanen naar Portugal gebracht (Antão Gonçalves)
- 1444: Arguin-eiland fort — eerste Europese handelspost in West-Afrika
- 1445–1460: Senegal, Gambia, Guinea rivieren; Kaapverdische eilanden bezet (1462)
- Kennisinfrastructuur — Gestandaardiseerde kaarten, roerders (zeilrichtingen), wind/stroomkaarten. Geleide kapiteins (Dias, Da Gama, Cabral).
Nalatenschap
- Maakte Bartolomeu Dias rounding Kaap de Goede Hoop (1488) mogelijk
- Maakte Vasco da Gama India bereiken (1498) mogelijk
- Vestigde Portugals maritieme imperiummodel: handelsposten, geen massive kolonisatie
Hendriks visie: Muslim Mediterrane knelpunten omzeilen, directe toegang tot Afrikaans goud & Aziaatse specerijen. Hij stierf voordat de Indiënroute gevonden was, maar bouwde de machine die het deed.