Filipijnse dansrituelen: Tinikling, Pandanggo, Itik-itik, Singkil, Banga, Subli, Maglalatik
De Filipijnen's rijke danserfgoed omvat ritueel, beminnings-, en beroepsdansen uit diverse etnolinguïstische groepen. Hier zijn zeven iconische vormen:
- Tinikling (Leyte, Visayas): De nationale dans. Twee bamboepalen samengestoten; dansers stappen ertussen met ingewikkelde, versnellende voetenwerk. Nam tikling vogels na die bamboevallen ontwijken. Vereist ritme, behendigheid, vertrouwen.
- Pandanggo sa Sambalilo (Batangas, Luzon): Beminningsdans. 'Sambalilo' = brede hoed. Danser balanceert hoed op hoofd tijdens uitvoering van gracieuze armbewegingen (flirterende kumintang handen) en levendige stappen naar gitaar/rondalla. Vaardigheid + charme.
- Itik-itik (Surigao del Norte, Mindanao): 'Itik' = eend. Danser imiteert eendbewegingen – vleugelklappende armen, waddelende stappen, plotselinge duiken – tot ensemble muziek. Speels, improviserend, vaak uitgevoerd op bruiloften.
- Singkil (Maguindanao, Mindanao): Maranao koninklijke dans. Danseres (prinses) weeft door V-vormig klappend bamboepalen (apir) zonder aan te raken, manipulerend waaiertjes (apir) of sjaals. Boeiende sprongen, precieze timing. Gebaseerd op Darangen epos.
- Banga (Ilocos, Luzon): 'Banga' = aarden waterkruik. Vrouwen balanceerden traditioneel kruiken op hoofd water haalend. Dans styliseert dit: dansers dragen gestapelde potten, uitvoerend draaiingen, kniedrops, vloerpatronen zonder te morren. Kracht, gratie, culturele herinnering.
- Subli (Batangas, Luzon): Ritueel devotie aan het Heilig Kruis (Mahal na Poong Santa Cruz). Dansers (man-vrouw paren) voeren gesynchroniseerde, lage, glijdende stappen met polsrotaties uit – symboliserend bevrijding van zonde/laster. Kleurrijke kostuums, ernstige intentie. Uitgevoerd op fiestas.
- Maglalatik (Biñan, Laguna, Luzon): Spotgevecht – Moros (Moslomen) vs. Christenen. Kokosnoothelften (latik) op lichaam gestrapte als pantser/perkussie. Ritmische slagen simuleert gevecht. Culmineert in paglaki (kracht demonstratie). Uitgevoerd op dorpsfeest voor San Isidro Labrador.
Levende traditie
Deze zijn geen museustukken. Ze worden geleerd in scholen, uitgevoerd op festivals, aangepast door hedendaagse choreografen (Bayle, PUNO, Ballet Philippines). Elke dans draagt haar gemeenschapsgeschiedenis, spiritualiteit, en esthetiek – geëxpliciteerde cultuur in beweging.