Vraag een musicoloog over Verdi's eerste compositie, en je krijgt een schouderschop en een glimlach. Het historisch archief is maddenend stil over het precieze moment dat de jonge Giuseppe pen op notenpapier zette voor de eerste keer. Wat overblijft zijn fragmenten: waarschijnlijk toetsenstukjes of kinderlijke oefeningen verloren aan de tijd, de privéschriftjes van een jongen in Le Roncole die muziek hoorde in het kerkorgel en het dorpsorkest.
Zijn eerste gepubliceerde werk staat wel gedocumenteerd: Oberto, Conte di San Bonifacio, een opera die in 1839 op La Scala in première ging toen Verdi 25 was. Op dat moment was de leerlingperiode voorbij. De studentenliederen uit zijn conservatoriumjaren – Il poveretto, Deh, pietoso – blijven curiositeiten, zelden uitgevoerd, geesten van een componist die al beslist had dat zijn medium het toneel zou zijn.
Verdi schreef geen kunstliederen zoals Schubert of Schumann. Hij dacht in scènes, in personages, in de botsing van stemmen. Zijn "eerste lied" was wel degelijk de koor "Va, pensiero" uit Nabucco (1842) – het moment dat zijn muziek een naties hartslag werd.