Getand, hoekig rotsfragmenten ontstaan niet per toeval – ze zijn de handtekening van mechanische (fysieke) verwering, waar rots afbreekt zonder chemische verandering. Hier zijn de primaire processen die ze creëren.
Water zakt in scheuren, bevriest, zet ~9% uit, en prijt rots uiteen. Herhaalde bevriest-dooi-cycli produceren scherpe, hoekige scherven. Dominant in koude, hoge-hoogte of hoge-breedtegraden klimaten.
Dagelijkse opwarmings/afkoelingscycli differentiele uitzetting en samentrekking, vooral in donkere, grofkorrelige rotsen. Leidt tot granulair ontbinden en hoekige blokken. Veelvoorkomend in woestijnen.
Windgeblazen zand, gletsjerijs, of watergedragen deeltjes sandblasten oppervlakken, preferentieel zachtere lagen verwijderend en getande randen achterlatend. Ventifacts (windgepolijste stenen) zijn een klassiek resultaat.
Drukverlies op diepgelegen plutonische rotsen (zoals graniet) zorgt dat concentrische schillen afschillen. De resulterende blokken zijn gebogen maar hoekig aan de randen. Zichtbaar in domes als Half Dome, Yosemite.
Rotsen blootgelegd door erosie of gletsjerrück拱 uit en breken in oneffen blokken. Veelvoorkomend in recent ontdooide dalen.
Zoutoplossingen zitten in poriën, kristalliseren, en oefenen druk uit, wat rots ontbindt. Heersend in kust- en aride omgevingen met zout grondwater.
Deze processen domineren waar chemische verwering langzaam is: koude, aride, of hoog-reliëf landschappen. De hoekigheid vertelt een verhaal van fysieke kracht, niet chemische oplossing.