Volksdans heeft zijn oorsprong in de middeleeuwen, toen dorpelingen bijeenkwamen om te vieren of deel te nemen aan heilige rituelen, groepsdansen uitvoerend. Deze traditionele dansen worden vandaag nog uitgevoerd en dienen als herinnering aan oude tijden en beschavingen.
Dansen gecreëerd vóór de 1800s die van generatie op generatie doorgegeven worden, worden beschouwd als volksdansen. Volksdansen zijn vaak specifiek voor een bepaalde regio of sociale klasse.
Omdat het een alle-omvattende vorm van recreatie is, wordt volksdansen gekenmerkt door eenvoudige stappen en frequent herhaalde bewegingspatronen, wat het makkelijk maakt voor elk lid van de gemeenschap om deel te nemen. Bovendien worden volksdansen typisch uitgevoerd voor het genot van de dansers zelf, en niet voor een extern publiek.
In de middeleeuwen werden volksdansen uitgevoerd als deel van een viering of een belangrijk ritueel. Aangezien volksdansen vaak oorsprong vonden in landelijke, landbouwgebieden van een land, waren dansen typisch gekoppeld aan het voorbijgaan van de seizoenen. Oogst- en zaaidansen werden uitgevoerd wanneer een gewas geoogst of gezaaid werd, en de populaire Meiboomdans werd uitgevoerd om de lente te vieren.
Er zijn veel verschillende typen volksdans. Enkele van de meest populaire vormen die vandaag nog uitgevoerd worden, zijn Ierse stepdansen, klompendansen, de Meiboomdans en linedansen. Volksdansen wordt beschouwd als beïnvloedend voor veel huidige dansvormen, inclusief tapdansen, balroomdansen en hiphop.
In tegenstelling tot de middeleeuwen, worden volksdansen vandaag typisch uitgevoerd voor publiek en dienen als een levend stukje geschiedenis van een specifieke cultuur.