MTV, dat voor het eerst op 1 augustus 1981 op de buis kwam, was het eerste muziekkanaal dat een nieuwe vorm van popcultuurkunst presenteerde: de muziekvideo. In 1984 creëerde MTV de MTV Video Music Awards om artiesten te bekroonen voor innovatief gebruik van deze nieuwe kunstvorm.
De eerste muziekvideo die op MTV in 1981 werd uitgezonden, was "Video Killed the Radio Star" van The Buggles. Hoewel televisie eerder fans muziek met beelden bood, en artiesten vaak beelden gebruikten naast hun optreden om hun muzie te verkopen, gaf het muziekvideo-formaat artiesten de kans om met video-artiesten samen te werken om beelden te creëren specifiek om een nummer heen.
De eerste MTV Video Music Awards zonden op 14 september 1984 in New York City. Het werd gehost door Bette Midler en Dan Aykroyd en had optredens van Madonna, Rod Stewart, David Bowie en Tina Turner, onder anderen. Grote prijzen gingen naar Michael Jacksons "Thriller" video en Herbie Hancocks "Rock it." De awards heetten "de Moonman" en hadden een volledig metalen versie van de iconische "man op de maan" figuur die prominent in MTV-promoties werd gebruikt.
De aller eerste categorieën waren: Video van het Jaar, Beste Mannelijke Video, Beste Vrouwelijke Video, Beste Groepsvideo, Kiezerskeuze, Beste Nieuwe Artiest, Beste Concept Video, Beste Podiumoptreden, Beste Algehele Optreden, Meest Experimentele Video, Beste Regie, Beste Choreografie, Beste Speciale Effecten, Beste Kunstdirectie, Beste Montage en Beste Camerawerk. Hoewel sommige categorieën hetzelfde bleven, creëerden veranderingen in de muziekindustrie nieuwe categorieën, zoals Beste Pop Video, Beste Hip-Hop Video, Beste Rock Video en Beste Collaboratie.
De aller eerste muziekvideo-award was beroemd geworden door Madonna's optreden van "Like a Virgin," waarin ze in een bruidsjurk optrad en suggestief over de podium rolde. De 1989 VMA's waren berucht om Andrew Dice Clay's optreden, wat MTV zo onpasselijk vond dat ze hem levenslang verboden om op MTV op te treden. In 1994 kusten Michael Jackson en zijn toenmalige vrouw Lisa Marie Presley op het podium terwijl ze hun relatie bevestigden, terwijl in 2000 en 2001 Britney Spears het publiek schokte met eerst een strak, huidkleurig outfit en het jaar erop met een optreden met een python.