Een scenariokritiek evalueert de vaardigheid van de scenarist in cinematografisch vertellen. De lezer analyseert de elementen van het script, inclusief: plot, hoofdpersonages, dialogen, setting, momentum, formatting en genre. Hoewel er verschillende manieren zijn om een scenario te evalueren, is dit een basaal blauwdruk voor de beginner. Het doel is om de schrijver constructieve inzichten te geven die hem helpen zijn cinematografische vertelvaardigheid te verbeteren.
Begin met een regel-voor-regel doorname, notaties maken van typfouten, grammatica- en opmaakfouten, hoofd- en bijpersonages lijsten en eerste indrukken. Doe dan een tweede doorname, gefocust op de scenario-elementen.
De plot definieert de reeks gebeurtenissen die de protagonist naar haar doel leiden. Dit wordt afgebroken in de volgende opeenvolgende plotpunten: de opening hook, mini-crisis, dilemma, reactie, ommekeer, tent pool, epifanie op het dieptepunt die de protagonist dwingt een nieuw doel te creëren dat vloeit in de climax.
De dimensie en diepte van personages moeten contradictie creëren voor het publiek om zich met ze te verbinden. Bepaal of de schrijver zijn eigen bijl slijpt of de personages in hun eigen logica leven en handelen. Personages tonen zowel interne als externe worstelingen, blootstellend hun kwetsbaarheden, sterktes, fouten en het allerbelangrijkste een boog, betekenisvol ze gegroeid zijn vanaf het begin of de plotconflict opgelost hebben aan het eind.
Dialogen onthullen primair de stemmen van de personages, en hoe ze tot elkaar staan terwijl ze de plot vooruitdrijven. Dialogen bepalen het tempo en moeten van de pagina springen zonder overgeschreven monologen.
Het is belangrijk om de draaipunten van het verhaal en de omvang van de plotconflict te noteren, en hoe goed conflicten opgelost worden. Identificeer de subplots en bepaal hoe ze de hoofdplotlijn ondersteunen, of afleiden.
Structuur is de A-naar-B lineaire reis in drie akten. Act I stelt tijdperk, locatie, de inciting incident, introduceert personages en dilemma. Act II schetst de protagonist/antagonist-conflicten en een point-of-no-return met onverwachte wending. Act III is de piek van het verhaal. Een ander overweging is de actiescène-beschrijvingen. Deze moeten beknopt zijn en typisch niet langer dan vier tot vijf regels.
Na het voltooien van deze stappen kan een samenvatting geschreven worden die de sterktes en zwaktes van het scenario benadrukt en of er een overkoepelende plot is. Typisch is een drie-paragrafen samenvatting voldoende voor de schrijver om te reviewen en relevante feedback te halen uit de kritiek. De algemene scenariolengte is 90 tot 120 pagina's. Een scenario kan een mengsel van genres zijn.