Vivaldi componeerde De Vier Seizoenen om de eenheid van muziek en poëzie te illustreren en om specifieke emoties en scènes per deel te depictieren.
Elk concert wordt voorafgegaan door een sonnet (waarschijnlijk door Vivaldi) met levendige beelden – vogels die de lente vieren, een herder die beeft voor een storm, boeren die dansen bij de oogst, klapperende tanden in de winterse wind. Dit expliciete programmatische kader maakte het werk een mijlpaal in programmamuziek: instrumentale muziek die een vertelling vertelt of een schilderij schildert.
Het was een durf artistieke statement: muziek kon net zo beschrijvend en narratief zijn als poëzie of schilderkunst.