De functieomschrijving en taken van een executive producer bij een muziek-, televisie- of filmproductie kunnen variëren afhankelijk van de specifieke productie en studio. Over het algemeen is de executive producer de hoogste autoriteit in de directe productie van de show, en er kunnen meerdere dergelijke producenten op één productie zitten.
Een van de meest voorkomende taken van een executive producer is de primaire geldbron voor de financiering van het project. Deze persoon kan direct eigen geld investeren of investeerders vinden die financiering leveren zonder credits. Anderen kunnen genoeg direct financieren om als producent gecrediteerd te worden, maar de executive producer levert meestal meer geld dan iemand anders.
Een executive producer bewaakt vaak de gehele productie in meerdere hoedanigheden. Een van de grootste taken is het toezien op alle geld en ervoor zorgen dat de productie binnen budget blijft. Dit kan personeelsbeslissingen omvatten, met name met de regisseur en crew, en het nakijken/goedkeuren van scripts vóór productie. Een executive producer kan zelfs episodes of uitgaven van een bepaalde show schrijven en/of regisseren.
De oorspronkelijke schepper van de show is vaak de meest prominente executive producer, vooral bij televisie. Deze persoon is meer betrokken dan iemand anders op de productieploeg, omdat de schepper meestal oorspronkelijk geld leverde om het project te financieren. De schepper staat meestal als eerste executive producer in de eindtitels.
De executive producer is verantwoordelijk voor het vinden van een distributeur zodra de productie voltooid is. De distributeur is het bedrijf of de persoon die de productie koopt en een uitziingskanaal vindt: bioscopen voor een film, of een zender voor een TV-show. De executive producer moet dus een verkoper zijn voor de show, een studio of ander distributiebedrijf overtuigen dat de show de aankoop waard is, en vervolgens de tijd nemen om het aan een zender te verkopen.
Sommige executive producers zijn niet meer dan figuurkoppen. Dit zijn grote namen in TV/film die roem en herkenning opgebouwd hebben met eerdere werken, maar weinig meer dan hun naam aan een project lenen om financiering en publiciteit te helpen genereren.