Wie de cartoonfilm uitvond? Émile Reynaud — Eerste geprojecteerde animatie voor betalend publiek (1892)
Geen enkele "uitvinder" — animatie ontstond uit meerdere parallelle innovaties. Maar Émile Reynaud creëerde de eerste geprojecteerde geanimeerde films voor een betalend publiek.
Reynaud's doorbraak
- 1888: Patenteert Théâtre Optique — projector met geperforeerde filmstrook (gelatine-ondersteund) met handgeschilderde frames.
- 1892, 28 okt: Première in Musée Grévin, Parijs — Pauvre Pierrot, Un bon bock, Le clown et ses chiens — ~15 min totaal, 500–700 frames elk. Eerste publieke projectie van geanimeerde bewegende beelden.
- 1892–1900: ~500.000 toeschouwers — commercieel succes.
Belangrijke voorgangers (Geen geprojecteerde film)
- 1832: Fenakistiscoop (Plateau/Stampfer) — draaiende schijf, spleet-view animatie.
- 1834: Zootroop (Horner) — trommel met spleten, papierstrook — eerste "moderne" animatieapparaat.
- 1868: Flipboek (Kineograph, Linnett) — opeenvolgende afbeeldingen, duimpje-omgebladerd.
- 1877: Praximoscoop (Reynaud) — spiegeltrommel, helderder beeld; voorganger van Théâtre Optique.
Vroege filmanimators (Na Reynaud)
- J. Stuart Blackton — The Enchanted Drawing (1900), Humorous Phases of Funny Faces (1906) — krijt/stop-motion op film.
- Winsor McCay — Little Nemo (1911), Gertie the Dinosaur (1914) — handgetekend op rijstpapier, dan cels; personage-animatie pionier.
- Émile Cohl — Fantasmagorie (1908) — eerste volledig getekende geanimeerde film (700 frames, krijt-op-zwart).
Conclusie
Reynaud = eerste geprojecteerde animatiefilmvoorstelling. McCay = eerste personage-gedreven animatiekunstenaar. Disney = eerste industriële lange film pipeline. Animatie heeft veel "vaders" — Reynaud bouwde het eerste theater.