Elke film begint met een scenario: woorden op papier die narratief, personages en thema's samenweven om blijvende filmervaringen te creëren. Regisseurs kunnen hun persoonlijke stempel drukken op het script, acteurs brengen stukjes van zichzelf in de rollen, maar de primaire auteur van elke film is de scenarist, de persoon wiens oorspronkelijke visie honderden cast- en crewleden bijeenbrengt, plus veel geld van studios, distributeurs en buitenstaande investeerders, om de herculeaanse taak van filmproductie aan te gaan. Het proces van een scenario schrijven omvat verschillende cruciale stappen, die door iedereen met aspiratie en vastberadenheid om films te maken, gevolgd kunnen worden.
Brainstorm filmideeën. Ideeën kunnen van overal komen. Denk aan interessante personages die je twee uur lang wilt volgen; denk aan provocatieve situaties die dramatische momenten opleveren. Zoek inspiratie in krantenartikelen. Denk aan onontgonnen werelden; bijvoorbeeld 'Top Gun' speelt zich af in de 'wereld' van jachtpiloten. Denk aan een genre waarin je wilt schrijven, of een specifieke filosofie/idee/thema dat je de wilt meegeven.
Lijst al je ideeën op. Probeer te vinden waar het conflict voor elk idee vandaan komt. Conflict is de basis voor alle dramatische vertelling: als alles in films altijd prima was en iedereen goed uitkwam, zouden ze niet interessant zijn. Elk idee heeft unieke mogelijkheden voor conflict.
Schrijf loglines voor elk idee. Een logline is een een- of tweezins beschrijving van de film die personages, situatie en conflict identificeert. Als voorbeeld, de logline voor 'Star Wars' zou kunnen luiden: 'Een wees moerboer besluit een prinses te helpen redden uit de duistere klauwen van het Intergalactische Rijk.' Loglines moeten kort en krachtig zijn, en de film in een notendop vatten.
Kies je favoriete, of meest intrigerende, logline. Deze keuze dicteert welk scenario je schrijft. Bewaar oude loglines voor toekomstige scenario's.
Identificeer de protagonist(en). De protagonist is het personage waarin het publiek investeert, degene die we door de hele film volgen en voor wie we juichen om zijn/haar doelen te bereiken. Schrijf een beschrijving en achtergrond voor het personage, alsook wat het personage wil ten opzichte van het scenario en zijn eigen leven.
Identificeer de antagonist(en). Hoewel antagonisten in directe tegenstelling werken tot de wensen van de protagonist, denk niet per se aan de antagonist als een platte schurk. Veel antagonisten zijn dat, vooral in klassiek gestructureerde films, maar de antagonist kan alles zijn: een persoon, natuur, maatschappij of zelfs de protagonist zelf. Onthoud, antagonisten hebben hun eigen wensen, en die wensen zijn niet simpelweg om het de protagonist moeilijk te maken. Je antagonist echte wensen geven zorgt voor een rondere, geloofwaardigere personage.
Schets de wereld van het scenario. Welke andere personages bewoonen deze wereld? Wie zijn de vrienden van de protagonist? Wie van de antagonist? Wat is de setting? Verandert de setting? Een goed geplande, en goed uitgevoerde, wereld signaleert aan studios en agents dat je de details van je scenario onder de knie hebt.
Zet het verhaal in drie akten. Alle verhalen bestaan uit drie delen: begin, midden, einde. Voor scenario's is het niet anders: de eerste akt, meestal ~30 pagina's, vertegenwoordigt het begin, waar we kennis maken met de protagonist en alle personages, hun situaties, hun wensen en een hint van wat de hoofconflict zal zijn. De tweede akt is het midden, typisch ~60 pagina's, waar we kijken hoe protagonist en antagonist actief hun wensen najagen, en eindigt wanneer we een (tijdelijk) antwoord hebben op of ze ze bereikten. De derde akt is het einde, de laatste ~30 pagina's, waar we zien hoe de personages veranderd zijn en of ze de laatste obstakels kunnen overwinnen om hun doelen te bereiken. Volg de natuurlijke ritmes van vertellen.
Schrijf een treatment. Een treatment is een gedetailleerde synopsis van het scenario in proza. Deze variëren van 5 tot 50 pagina's, afhankelijk van de schrijver en het detailniveau. Over het algemeen raakt een treatment de hoofdstory-beats; detailleert belangrijke scènes, momenten of sequences; en biedt arcs voor alle personages. Een gedetailleerde treatment maakt het daadwerkelijke schrijven van het scenario veel makkelijker, omdat je al de blauwdruk hebt gemaakt. Herzie de treatment tot je je klaar voelt om te beginnen met schrijven.
Begin met pagina één. Het moeilijkste deel van het schrijfproces is beginnen, en het op een na moeilijkste is afmaken. Vind tijd om te schrijf, en leer wat je schrijfgewoontes zijn om je efficiënter te maken.
Volg de treatment, maar wees niet bang af te wijken op tangenten. Soms krijg je inzichten tijdens het schrijven, en die inzichten kunnen veranderen wat je al geschreven hebt en/of wat je gepland had. Als je echt gelooft dat je nieuwe idee het script verbetert, een personages wensen scherper maakt of de hoofconflict, of een bijzonder poignant moment biedt, doe het dan. Als je de minste twijfel hebt, noteer het idee, eindig het scenario, en overweeg het idee tijdens het revisieproces.
Eindig het scenario. Praat jezelf niet uit het afmaken. Laat je geen lange pauzes nemen tussen schrijven. Accepteer geen schrijversblok. De eerste versie uit je hoofd krijgen is alles wat telt, want eenmaal heb je iets om mee te werken, kun je het aanpassen en vormgeven in wat je wilt. Zelfs als je denkt dat wat je geschreven hebt volstrekt afval is, ga door. Schrijvers kunnen zichzelf makkelijk psychisch uithollen; laat dit niet gebeuren.
Leg het scenario neer voor een tijdje en vergeet het. Eenmaal voltooid, geef jezelf een paar dagen vrij om je hoofd leeg te maken, zodat je bij de revisie het script met een vers oog en een open benadering benadert.
Lees het script door. Markeer alle grammatica- of formatteringsfouten. Voor sommigen helpt het om het script uit te printen en een hardcopy te lezen, anderen lezen liever op een computer. Wat voor jou werkt, kies dat. Maak notities waar je denkt dat scènes zwak zijn, personagemotivaties zwak zijn, of waar je weet dat je bepaalde aspecten van het script kunt verbeteren.
Bekijk het script als geheel om te zien wat werkt en wat niet op macro-niveau. Wat niet werkt is het belangrijkst: deze zwakke punten oplossen creëert een onoverwinnelijk script met een waterdicht verhaal en fascinerende personages. Controleer op plotgaten. Denk over het verwijderen, toevoegen of combineren van personages om het verhaal te laten vloeien of ademen. Scherpe personagewensen op het hele.
Maak een beat-sheet. Een beat-sheet is een soort outline waar je elke scène als een beat noemt en een eenzins beschrijving geeft van wat er in de scène gebeurt. Als je niet kunt uitleggen wat er in de scène gebeurt, moet het verwijderd worden. Scènes moeten personages verhelderen, maar ze moeten het verhaal ook voortbewegen. Als de scène het laatste doel niet bereikt, knip het uit en bedenk andere plekken voor de personagemomenten. Met een beat-sheet kun je de structuur van het script beter zien en of sommige scènes omgeschoven of volledig verwijderd moeten worden, evenals waar scènes ingevoegd moeten worden. De beat-sheet biedt een routekaart voor revisies.
Voer de beat-sheet uit. Ga terug door het script en herschrijf het. Nu focus op het micro-niveau van de scène: scherpe personagewensen in elke scène, en knip alles wat het verhaal niet vooruit stuurt. Scenario's hebben niet de luxe van romans om te dwalen of tangenten te verkennen voor tientallen pagina's; scenario's lopen van 90-120 pagina's en moeten gefocust zijn.
Herhaal deze stappen zo nodig. Scenario's ondergaan vaak meerdere concepten voordat ze klaar zijn om te tonen aan producenten, agents of managers. Dit is een normaal deel van het proces, want elke doorloop verfijnt het en snijdt overbodige informatie weg om de kern van het verhaal te bereiken. Als je ontevreden bent met een bepaald concept, gooi het weg en herschrijf.