Hier is een overzicht van hun betekenis in The Lord of the Rings:
* Een vertrekplaats: De Grijze Havens zijn de eindbestemming voor de Elfen die Midden-aarde beu zijn geworden en proberen terug te keren naar de Undying Lands. Ze zijn een plaats van afscheid en bitterzoete eindes.
* Symboliek van hoop: Hoewel de Grijze Havens het vertrek van de Elfen vertegenwoordigen, symboliseren ze ook hoop en een betere toekomst. Ze vertegenwoordigen een plaats van vrede, schoonheid en eeuwig leven, een belofte van vernieuwing en een voortzetting van de Elfengeest.
* Círdan de scheepsbouwer: De Grijze Havens worden geregeerd door Círdan de Scheepsbouwer, een wijze en machtige Elf die de Elfen begeleidt op hun reis naar de Onsterfelijke Landen. Hij is een krachtig figuur en een van de oudste en wijste Elfen in Midden-aarde.
* Het laatste vertrek: De Grijze Havens zijn de locatie waar de overgebleven Elfen van Midden-aarde, waaronder Frodo Baggins, Galadriel en Elrond, uiteindelijk vertrekken naar de Undying Lands na de Oorlog om de Ring. Dit markeert het einde van het Derde Tijdperk en het begin van een nieuw tijdperk in Midden-aarde.
De Grijze Havens nemen daarom een speciale plaats in in de mythologie van The Lord of the Rings. Ze symboliseren het einde van het ene hoofdstuk en het begin van een ander, het vertrek van de Elfen en de hoop op een betere toekomst.