* De jaloezie en onzekerheid van Malfidus: Draco Malfidus is een verwende, arrogante jongen die uit een rijke, volbloed tovenaarsfamilie komt. Hij voelt zich bedreigd door Harry's plotselinge roem en populariteit, vooral omdat Harry in de ogen van Malfidus een "modderbloed" is (een denigrerende term voor tovenaars geboren uit niet-magische ouders). Hij wil bewijzen dat hij superieur is en Harry zwak laten lijken.
* De rivaliteit tussen Griffoendor en Zwadderich: De twee huizen, Griffoendor en Zwadderich, staan bekend om hun rivaliteit. Deze rivaliteit manifesteert zich vaak als een botsing van persoonlijkheden en ideologieën. Harry en Malfidus, die tot deze huizen behoren, vallen uiteraard in deze rivaliteit.
* Een kans om te pronken: Het duel is een kans voor Malfidus om zijn magische vaardigheden te tonen aan zijn vrienden en de andere studenten. Het is een manier om zijn ego een boost te geven en bewondering te winnen.
* Om Harry te intimideren: Het duel is ook een manier voor Malfidus om Harry te intimideren en hem het gevoel te geven dat hij klein en onbeduidend is. Hij hoopt Harry zo bang te maken dat hij zich terugtrekt en toekomstige confrontaties vermijdt.
Het duel zelf begint wanneer Harry Hermelien Griffel verdedigt tegen de beledigingen van Malfidus. Malfidus daagt Harry uit voor een duel, in de overtuiging dat hij hem gemakkelijk kan verslaan. Harry kan zichzelf echter verdedigen met een spreuk die hij leert van zijn vrienden Ron en Hermelien.
Hoewel het duel voor geen van beide partijen in een duidelijke overwinning eindigt, ontstaat er wel een rivaliteit tussen de twee jongens die gedurende de reeks zal voortduren. Het toont ook de vroege stadia van Harry's ontwikkeling als tovenaar en zijn groeiende vermogen om zichzelf en zijn vrienden te verdedigen.