De Blikkenman is niet willekeurig — hij is een meervoudig symbool centraal in The Wizard of Oz's (1900 boek / 1939 film) thema's.
Letterlijk: houthakker verroest in regen, lichaamsdelen vervangen door blik tot volledig metaal. Metaforisch: industriële kapitalisme vervangt organische menselijkheid door mechanische efficiëntie. Hij heeft gevoelens (huilt, liefde, vrees) maar gelooft dat hij ze niet heeft — de tragedie van vervreemde arbeid.
Baum schreef tijdens Amerika's snelle industrialisatie. De Blikkenman vertegenwoordigt:
Zoektocht naar een hart is niet anatomisch — het is relationeel. Hij wil liefhebben en geliefd worden. De Wizard geeft hem een zijdent hart (placebo); het echte hart was het al lang, bewijs door zijn tranen die zijn kaak doen verroesten.
Het trio (Strooien Man, Blikkenman, Leeuw) = intellect, emotie, wil. Dorothy = geïntegreerd zelf. De Blikkenman dwingt de vraag: Is menselijkheid biologisch, emotioneel, of gedragsmatig? Zijn vriendelijkheid zonder fysiek hart antwoordt: het is gedragsmatig.
Jack Haley's prestatie (vervangend Buddy Ebsen, gehospitaliseerd door aluminiumpoedermake-up) voegt pijn toe: het blikpak is beperkend, de gewrichten stijf — fysicaliserende de emotionele beperking.
De Blikkenman transformeert een sprookjesgenoot in een kritiek op moderniteit: we riskeren blik te worden — efficiënt, duurzaam, hol — tenzij we bewust hart cultiveren.