Hoe mensen denken: Cognitieve processen overzicht
Menselijk denken is informatieverwerking door de hersenen, wat omvat:
Kernprocessen
- Perceptie: Sensorische input → betekenisvolle patronen.
- Aandacht: Relevante data selecteren; ruis filteren.
- Geheugen: Coderen, opslaan, ophalen (werkgeheugen, kortetermijn, langetermijn).
- Taal: Symbolische representatie, innerlijke spraak, conceptvorming.
- Redeneren: Deductief, inductief, abdductief, analogisch.
- Besluitvorming: Opties, risico, waarde evalueren (Systeem 1 snel/intuitief vs. Systeem 2 langzaam/analytisch).
- Probleemoplossing: Doel → obstakels → strategieën (algoritmen, heuristieken, inzicht).
- Metacognitie: Nadenken over nadenken (monitoren, regelen).
- Creativiteit: Divergent denken, associatie, hercombinatie.
Zenuwachtige basis
Prefrontale cortex (uitvoerend), hippocampus (geheugen), parietaal (aandacht), temporaal (taal), gedistribueerde netwerken.
Belangrijke modellen
- Dual-Process Theorie (Kahneman): Systeem 1 (auto) vs. Systeem 2 (moeitevol).
- Connectionism: Parallel gedistribueerde verwerking.
- Predictive Coding: Hersenen als voorspellingsmachine die verrassing minimaliseert.
Denken is ingelichaamd, gesitueerd, sociaal en emotioneel — niet zuivere logica.