In de oude geocentrische astronomie (vooral Ptolemeus' model) waren epicykels en deferenten meetkundige constructies gebruikt om de waargenomen onregelmatige bewegingen van de zon, maan en planeten – voornamelijk retrograde beweging en snelheidsvariaties – te verklaren, terwijl de aarde in het midden bleef.
Een planeet beweegt op een kleine cirkel (epicykel) wiens middelpunt beweegt langs een grotere cirkel (deferent) rond de aarde. Wanneer de planeet aan de verzijde van de epicykel van de aarde is, lijkt het langzamer te bewegen; aan de nabijste zijde sneller. Dit verklaarde de veranderingen in schijnbare snelheid.
Het middelpunt van de deferent kon van de aarde afwijken (excentrisch), en de beweging van de epicykel kon omgekeerd zijn ten opzichte van de deferent, wat de schijnbare achterwaartse (retrograde) lussen van planeten als Mars produceerde.
Hoewel deze apparaten eeuwenlang planetenposities met succes voorspelden, waren het wiskundige ficties, geen fysieke realiteiten. Het Copernicaanse heliocentrische model en Kepler's elliptische banen vervingen ze uiteindelijk, met een fysiek nauwkeurige beschrijving van planeetbeweging.