Alternatieve instrumentals bestaan al sinds de geboorte van het genre. Voor veel bands die alternatieve muziek spelen, is het instrumental een abstracte en atmospherische manier om stemming te creëren of gevoelens uit te drukken zonder de directheid van teksten.
Het instrumental wordt vaak gebruikt in het genre alternatieve muziek. Of het nu voortkomt uit het gebrek aan concrete, bruikbare teksten of de wens van de componist om een nummer zonder vocals en teksten te laten, het instrumental is al lang een vaste ingrediënt van het genre en heeft veel verschillende interpretaties. Daterend terug tot de jaren zeventig, hebben artiesten als Brian Eno, Roxy Music en David Bowie allemaal een of andere vorm van instrumentale muziek gecreëerd.
Electronica, gekenmerkt door uitgebreid gebruik van elektronische instrumentatie met synthesizers en drummachines, is een grotendeels instrumentale vorm van expressie. Elektronisch gedreven muziek biedt een overvloed aan instrumentale tracks die zich richten op stemming en sfeer in plaats van teksten en vocals om de intenties van de artiesten uit te drukken.
Britse popmuziek, vooral door de jaren tachtig heen, bracht veel verschillende benaderingen van het instrumental. Bands als The Smiths, The Cure en Depeche Mode waren bekend om het schrijven en opnemen van boeiende instrumentals die vaak als hun beste werk werden beschouwd. De jaren negentig zagen Britse bands als The Stone Roses en Suede enkele seminale instrumentals releasen, soms als B-sides en soms als albumtracks.
De jaren negentig gaven aanleiding tot een specifiek subgenre van alternatieve rock dat puur instrumentaal was. Bands als 16 Horsepower, Stinking Lizaveta en Don Caballero zijn voorbeelden van bands die zwaardere, riff-gedreven rock speelden die grotendeels instrumentaal was. Hoewel de stijlen in andere genres als psychedelische en ambient overlappend waren, liet een hele scene van niet-vocaliserende bands hun riffs en runs voor zich spreken.