Cassetteband digitaliseren naar WAV/MP3 met Audacity (gedetailleerd)
Cassettebanden (compact cassettes) vervallen langzaam (magnetische vertering, bandrekt). Digitaliseren is de enige manier om de inhoud te behouden. Met een cassette-deck, een kabel, een computer en gratis software (Audacity) is dit eenvoudig en goedkoop te doen.
Wat je nodig hebt
- Cassette-deck (hi-fi component, of Walkman met Line-Out). Schoon koppen vooraf (isopropylalcohol + wattenstaafje).
- Kabel: Deck **Line Out (RCA R/W)** of **Headphone Out (3,5mm)** → Computer **Line In (3,5mm blauw)** of **USB Audio Interface (RCA/TRS/XLR)**. Interface aanbevolen voor betere kwaliteit/ruis.
- Computer met Audacity (gratis, audacityteam.org).
- Hoofdtelefoon voor monitoring.
Stap-voor-stap handleiding (Audacity)
-
Hardware aansluiten. Deck uitgang → Kabel → Computer/Interface invoer. Hoofdtelefoon op computer/interface. Zet deck aan.
-
Systeem geluidsinstellingen (Invoer).
- Windows 10/11: Instellingen > Systeem > Geluid > Invoer. Kies "Line In" of je Interface. Apparaateigenschappen > Extra apparaateigenschappen > Niveaus: Volume ~50-70%, **Microfoonversterking: 0 dB** (uit). Uitschakelen "Alle geluidseffecten".
- Mac: Systeeminstellingen > Geluid > Invoer. Selecteer Line In / Interface. Schuif invoervolume.
-
Audacity configureren.
- Audio Host: **MME** (Win) / **Core Audio** (Mac).
- Opnameapparaat: **Line In** (of Interface naam).
- Afspeelapparaat: Jouw standaard uitgang.
- Opnamekanalen: **2 (Stereo)**.
- Project Sample Rate: **44100 Hz** (CD) of **96000 Hz** (archief).
-
Niveaus kalibreren (Kruciaal).
- Plaats cassette. Speel **luistste passage** af.
- In Audacity: Klik op **microfoon-icoon in meterbalk** > **"Start Monitoring"** (of druk R en dan P voor pauze).
- Kijk naar meters (groen). Piek moet **onder 0 dB** blijven (ideaal -6 dB tot -12 dB). Geen rood!
- Regel invoervolume in **Windows/Mac/Interface** (niet in Audacity slider, die is digital gain).
- Stop Monitoring.
-
Opname starten.
- Spul cassette naar begin (of gewenste start).
- Druk **R (Record)** of Rode Bol in Audacity.
- Druk **Play** op Deck.
- Luister mee (monitoring). Pas **deck volume** of **interface gain** aan indien nodig (niet Audacity slider).
-
Opname stoppen & Project opslaan.
- Einde kant/plaat: Druk **Stop (Spatie / Vierkant)** in Audacity & op Deck.
- File > Save Project > Save Project As... (`.aup3` bestand + `_data` map). **Doe dit nu!** Voorkomt dat je alles verliest bij crash.
-
Bewerken & Verbeteren (Optioneel maar aanbevolen).
- Stilte snijden: Selecteer stilte begin/eind → Del of Ctrl+X.
- Tracks splitsen: Klik op splitspunt → Ctrl+B (Label). Typ titel. Herhaal. Of Analyze > Silence Finder (Threshold -40dB, Duration 1s).
- Ruisreductie: Selecteer puur ruis (tussen tracks/lead-in) → Effect > Noise Reduction > Step 1: Get Noise Profile. Selecteer hele track/album → Step 2: OK (Sensitivity 6, Smoothing 3).
- Click/Pop Removal: Effect > Click Removal (Threshold 120, Max Spike 30). Let op: kan transiënten (drums) aantasten.
- EQ: High-pass 30-40 Hz (rumble). Eventueel "Presence" boost 2-5kHz voor spraak.
- Normaliseren: Effect > Normalize (Peak -1.0 dB, DC offset corrigeren).
-
Exporteren.
- Archief (Lossless): File > Export > Export Multiple > Format: **WAV (Microsoft) 16-bit PCM** of **FLAC**. Gebruik labels voor bestandsnamen/tags.
- Draagbaar/Deelbaar: Export Multiple > **MP3** (LAME, V2/V0/320kbps) of **AAC (M4A)**. Vul metadata (ID3v2.4).
- Map structuur: `Artiest/Album/01 - Titel.flac/mp3`.
Speciale Cassette Types & Instellingen
- Type I (Ferric/Normal): Standaard. Geen speciale EQ.
- Type II (Chrome/CrO2): Hoge frequenties verbeterd. Deck moet **70µs EQ** (High Bias/Chrome knop) hebben. Zet dit **AAN** voor afspelen.
- Type IV (Metal): Nog hogere frequenties/dynamiek. Deck **70µs EQ** + **Metal** bias instelling.
- Dolby B / C / HX Pro: Ruisonderdrukking tijdens opname. **Moet bij afspelen OOK aanstaan** (Deck knop Dolby NR B/C). Anders klinkt het helder/versteld. HX Pro is alleen bij opname actief, geen afspeelknop.
- 4-track / 2-track / Mono: Standaard cassette is 4-track stereo (2 tracks per kant). Mono opnames: beide kanalen gelijk. Audacity: Tracks > Mix > Mix Stereo Down to Mono na opname.
Tips voor Succes
- Test met een onbelangrijke cassette eerst.
- USB Audio Interface (Focusrite Scarlett Solo, Behringer UMC22, U-Phono UFO202) geeft **veel betere ADC kwaliteit** dan laptop Line-In (ruis, vervorming, impedantie mismatch).
- Azimuth afstellen: Als hoogtes ontbreken/vervormd: lichtjes de kop van de deck kantelen (kleine schroef bij kop) tijdens afspelen testton/hoogtes. Voor experts.
- Bandspanning: Oude banden kunnen krimpen/uitrekken. Soms helpt: volledig afspelen, omkeren, volledig afspelen, omkeren (spanning normaliseren) voor digitale opname.
- Metadata: Vul ID3 tags (Artiest, Album, Jaar, Genre, Track#, Cover) in **MusicBrainz Picard** (gratis, automatische tagging via acoustic fingerprint) of **Mp3tag**.