Kan een onleesbare disc gerepareerd worden? Fysieke schade misschien; datacorruptie waarschijnlijk permanent
Een disc (CD/DVD/Blu-ray) die niet leesbaar is, valt in twee categorieën. Herstel hangt volledig af van welke het is.
1. Fysieke schade (Kraters, schrammen, vervorming)
Potentieel herstelbaar.
- DIY: Disc-reparatiesets (polijstmiddel + buffelschijf) kunnen ondiepe krassen herstellen. Tandpasta (niet-gel) werkt in nood – mild abrasief.
- Professioneel: Disc-reparatiemachines (bibliotheek, gameshop, mediawinkel) herstellen diepere schade. ~€2–5/disc.
- Datahersteldiensten: Cleanroom-lees pogingen voor kritieke data. Duur (€100–1000+).
2. Datacorruptie (Rot, delaminatie, productiefout, bit rot)
Bijna zeker permanent.
- "Disc rot": Oxidatie van reflectielaag (bruinverkleuring, speldkopjes). Onomkeerbaar.
- Delaminatie: Lagen scheiden. Onherstelbaar.
- Bit rot: Magnetische/optische vervalling over decennia. Geen fix.
- Mislukte brand: Onvolledige schrijfactie. Data bestond nooit volledig.
Diagnosestappen
- Visuele inspectie: Krassen (radiaal = erger), bruinverkleuring, speldkopjes, bewolking.
- Probeer meerdere drives (verschillende lasers/firmware).
- Voer foutscan uit: ImgBurn (Discovery mode), dvdisaster, cdck (Linux). Kaart slechte sectoren.
- Als alleen buitenste sporen falen → waarschijnlijk fysiek (hanteringsschade).
- Als willekeurige/interne sectoren falen → waarschijnlijk rot/corruptie.
Preventie
- Bewaar verticaal, koel, donkerg, lage vochtigheid.
- Behandel bij nab/rand alleen.
- M-DISC (anorganische laag) voor archivale brands – 1000+ jaar claim.
- Meerdere kopieën, meerdere formaten, meerdere locaties.
Als het onbetaalbare data is: pro-herstel. Als het een €5-spel is: herstellen of herkopen.