Bij luisteren naar muziek zijn er vijf distincte elementen om volledig te waarderen en genieten. Bouwstenen van compositie. Begrip verbetert luisterervaring. Kennis terminologie stelt discussie en uiting ideeën over klankkwaliteiten mogelijk → rijker, vervullender ervaren.
Meest onthullend element. Meesten denken aan melodie bij "muziek" of "zingen". Andere elementen minder bewust waarneembaar. Meestal makkelijk te zingen, stapsgewijze beweging. Zeldzaam: grote sprongen hoog-laag. Soms "thema" of "toon" genoemd.
Melodie die tegen hoofmelodie in speelt. Vaak hoger, contrasterend. Veelvoorkomend in marsen. Voorbeeld: piccolo contermelodie in Sousa's "Stars and Stripes Forever". Ook in bas (westers kunstmuziek).
Akkoorden en akkoordkwaliteit. Tonale muziek: 4 basistypen – majeur, mineur, overmaat, verminderd. Elke unieke klank/gebruik. Majeure = vrolijk/helder, mineure = somber/dreigend. Meest gebruikt. Overmaat/verminderd zeldzamer. Vroeger overmaat vermeden (dissonante tritoon tussen basis/kwint). Modern: plaats in bv. "Pierrot Lunaire" (Schoenberg). Verminderd = frequenter in mineure toonsoorten, klinkt als dissonante mineur.
Bouwt op, creëert climaxes, drijft muziek vooruit. Zonder ritme = opgehange toonhoogtes zonder voorwaartse beweging. Muziek kan niet zonder ritme. Simpel tot complex. Ravel's "Boléro": herhaald ritme → spanning opbouwen tot dynamische piek. Stravinsky's "Le Sacre du Printemps": complexe ritmes.
Korter dan melodieën, soms enkele noten. Bouwstenen van muziek. Voorbeeld: openingsmotief Beethoven's 5e symfonie (4 noten) → basis heel 1e deel. Componisten combineren motieven expert → melodieën bouwen, morphen, ontwikkelen.