Muziektheorie leren stelt je in staat om muziek te lezen, schalen, verschillende noottypes en akkoorden te begrijpen. Muziektheorie kan snel tot een functioneel niveau geleerd worden, maar het volgrasp van de complexiteit kost tijd. Theorie kan een tijdverlies lijken toen je een instrument leert, maar zodra je vaardigheid ontwikkelt, realiseer je hoe belangrijk het is voor compositie en begrip van muziek.
Stap 1: Identificeer sleutels en noten op de notenbalk. Er zijn twee typen sleutels: de violinsleutel (lijkt op een cursief "g") en de basleutel (lijkt op een omgekeerde "c"). De sleutel staat links van de notenbalk (de vijflijnen voor notatie) en duidt aan of het de bas- of violinsleutel is. De noten op de balk tellen sequentieel op, inclusief lijnen en ruimtes. De onderste lijn van de violinsleutel is een E-noot, de onderste lijn van de basleutel is G. Een goed ezelsbruggetje voor de noten op de lijnen van de violinsleutel (van onder naar boven): EGood Boy Does Fine; voor de basleutel: Good Boys Do Fine Always.
Stap 2: Leer tijdsmatens en nootduur. Er zijn veel noottypes op de balk; het type bepaalt hoeveel tijd het inneemt. Noten met een zwarte bol en staart zijn kwartnoten (een kwart van een maat van vier tellen). Als de bol hol is, zijn het halve noten; als er een vlag op de staart zit, is het een achtste noot. Hoeveel noten in een maat passen wordt bepaald door de tijdsmaat, rechts van de sleutel aan het begin van de balk. De meest voorkomende tijdsmaat is 4/4: vier kwartnoten, acht achtste noten of twee halve noten per maat.
Stap 3: Bepaal schalen. Schalen zijn verzamelingen noten die mooi samen klinken. De eenvoudigste is de C-majeurschaal: C, D, E, F, G, A, B – allemaal "natuurlijk" (geen kruisen of mollen). Er zijn veel schalen met variërende aantallen kruisen/mollen. Bijvoorbeeld: D-schaal: D, E, F#, G, A, B, C#. Deze zijn gebaseerd op "intervallen" (afstanden tussen noten). Op een piano is een hele toon twee toetsen rechts (bijv. G naar A, met G# als halve toon). De majore (vrolijke) schaal gaat op in intervallen: hele toon, hele toon, halve toon, hele toon, hele toon, hele toon, halve toon.
Stap 4: Ontdek triaden en akkoorden. Noten kunnen genummerd worden van eerste tot zevende op basis van hun positie in de schaal (de eerste heet vaak "root"). In C-majeur is C de eerste, D de tweede, etc. De eerste, derde en vijfde vormen een "triade" (C, E, G). De rootnoot een octaaf hoger erbij maakt het een "akkoord".