"Interesse in muziek en de geest gaat tenminste terug tot Plato," aldus het Neurosciences Institute. Er wordt veel gezegd over het effect van muziek op de geest en de emoties. Maar wetenschap ondersteunt dat het leren spelen van een instrument, zoals de piano, de hersenen beïnvloedt en zelfs verandert. Zelfs als je vroeg begint en later stopt, heb je er nog steeds voordeel van.
Verscheidene onderzoeken tonen aan dat muziek effect heeft op de auditieve cortex van de hersenen. Een Live Science artikel uit juli 2010 stelt: "...pianisten tonen meer hersenactiviteit in hun auditieve cortex - het deel van de hersenen verantwoordelijk voor het verwerken van geluiden - dan niet-muzikanten in reactie op het horen van pianonoten." Een studie aan het Institute for Music and the Mind aan de McMaster Universiteit in Ontario toonde "grotere hersenreacties op een aantal geluidsherkenningstesten" bij kleuters met muziektraining, volgens een Live Science artikel uit november 2009. Zij rapporteerden ook een Harvard-onderzoek dat "een correlatie vond tussen vroege muziektraining en verbeterde motorische en auditieve vaardigheden alsook verbeteringen in verbale capaciteit en niet-verbale redenering"; een andere studie wees erop dat "muziektraining een individu de akoestische responsiviteit geeft van een kind dat 2 tot 3 jaar ouder is."
Studies tonen ook aan dat het leren spelen van de piano of een ander instrument impact kan hebben op het geheugen. Een studie door Agnes Chan van de Chinese Universiteit van Hongkong, gepubliceerd in Nature, vond dat "...volwassenen die voor hun 12e jaar muziektraining ontvingen, een beter geheugen voor gesproken woorden hebben dan degene die dat niet deden. Muziektraining in de kindertijd kan dus langdurig positieve effecten hebben op het verbale geheugen." In de bovenstaande McMaster-studie stelde de hoofdonderzoeker: "We hypotheseeren dat muziektraining... aandacht en geheugen beïnvloedt, [zodat] muziektraining kan leiden tot betere leerprestaties."
Een overzichtsonderzoek door Nina Kraus van Northwestern University vond "de effecten van muziektraining op het zenuwstelsel kunnen betekenisvolle patronen bouwen die belangrijk zijn voor alle typen leren," aldus UPI. Het onderzoek herzette resultaten van over de hele wereld om te concluderen dat "[a]ctieve betrokkenheid bij muzikale geluiden niet alleen neuroplasticiteit versterkt, maar ook permanente patronen creëert die belangrijk zijn voor alle leren." Neuroplasticiteit wordt gedefinieerd door Northwestern-onderzoekers als "de capaciteit van de hersenen om zich aan te passen en te veranderen als resultaat van training en ervaring." Daarnaast rapporteerde Forbes de speculatie van University of Wisconsin-onderzoeker Frances Rauscher dat "het begrijpen van muziek, met name het leren vertalen van muzikale symbolen naar geluid, misschien overgaat in andere vaardigheden, omdat ze vergelijkbare zenuwbanen delen."
Volgens een artikel op de website van Washington University, toonde een studie waarin kinderen acht maanden pianoles kregen, een correlatie tussen muziekonderwijs en verbetering in ruimtelijk-temporeel redeneren. In de studie kregen de controlegroepen zangles, computeroefeningen, of geen lessen. De bevindingen waren "...dat alleen die kinderen die toetsenlessen hadden gekregen, verbeterden op de ruimtelijk-temporele test," waarin puzzels gemaakt moesten worden. Een onderzoek van de Universiteit van California, Irvine, geciteerd op PubMed.gov, toonde vergelijkbare resultaten: "kleuters die zes maanden piano-toetsenlessen kregen, verbeterden dramatisch op ruimtelijk-temporeel redeneren, terwijl kinderen in passende controlegroepen niet verbeterden."