De klanken die we horen zijn samengesteld uit een set golven die optreden wanneer een object geslagen, geplukt, gebogen of op andere wijze gestoord wordt. Mensen horen alleen een deel van de geluidgolven die bestaan. Harmonische is de studie van geluidgolven en hun verhoudingen tot elkaar.
Elk trillend object zal een geluidgolf creëren, zelfs als we het niet kunnen horen. De frequentie waarop een object trilt is zijn natuurlijke frequentie. Sommige instrumenten, zoals de fluit, trillen alleen op hun natuurlijke frequentie. Dit wordt gezegd een zuivere toon te zijn.
De meeste andere instrumenten trillen op meer dan één frequentie in een wiskundige relatie die in gehele getallen vertegenwoordigd kan worden. Een bas of een snaar trilt met een eenvoudige wiskundige verhouding. Andere instrumenten hebben complexere verhoudingen, wat hun unieke timbre of klank bepaalt. Een Franse wiskundige genaamd Fourier toonde aan hoe golven van verschillende frequenties, wanneer ze een eenvoudige wiskundige relatie hebben, waargenomen worden als één geluid door het menselijk oor.
Muzikanten moeten die fundamentele frequentie veranderen voor elke toonhoogte die ze spelen. Bijvoorbeeld, een snaarinstrument speler stopt de snaar tegen een griffelbord om een hogere toonhoogte te krijgen, en een basunist zou de schuif verlengen om een lagere toonhoogte te krijgen. Wanneer die fundamentele frequentie veranderd wordt, zullen de harmonieken erboven ook veranderen, maar zullen de kenmerkende wiskundige verhouding van dat instrument behouden. Eenmaal op deze manier gewijzigd, is de fundamentele van de toonhoogte of noot die we horen niet meer de natuurlijke frequentie van het instrument.
Een 19e-eeuws akoesticus genaamd Helmholtz toonde aan dat sommige muzikale intervallen, of de klank van twee toonhoogtes samen gespeeld, verschillende hoeveelheden consonantie en dissonantie hadden. Twee toonhoogtes met vergelijkbare frequentieverhoudingen zouden consoberend klinken voor ons oor omdat de geluidgolven of harmonieken gesynchroniseerd zijn. Twee toonhoogtes met verschillende frequentieverhoudingen zouden dissonant klinken omdat de golven of harmonieken niet matchen en dus creëren wat Helmholtz "slagen" noemde.
Harmonische worden gemeten door hoeveel knopen en buiken ze hebben. Een knoop is de frequentie in rust (voorstel je een stip op een lijn), en een buik is de top (hoogste punt) of daal (laagste punt) boven of onder die lijn. De eerste harmonische in een reeks heeft twee knopen en één buik, de tweede harmonische heeft drie knopen en twee buiken (hoog en laag), en zo verder. Samen met de frequentie van het specifieke trillende object (instrument), is dit bekend als de harmonische reeks.