Franz Liszt's Rollen Naast Componist
Franz Liszt (1811–1886) was een polymath van muziek:
- Virtuoos Pianist – Herdefinieerde piano techniek/uitvoering; toerde door Europa (jaren '30–'40), veroorzaakte "Lisztomania."
- Dirigent – Pionier van modern dirigeren (baton, partituurstudie, repetitie); estrenó Wagner, Berlioz, eigen werken in Weimar.
- Muziekonderwijzer – Stichtte Liszt Academie van Muziek (Boedapest, 1875); lesgeven piano, compositie, dirigeren.
- Mecenas & Promotor – Kampioende Berlioz, Wagner, Grieg, Saint-Saëns; organiseerde festivals, financierde publicaties.
- Schrijver & Criticus – Essays over muziekeesthetiek, programmamusiek, Chopin biografie, uitvoeringspraktijk.
- Filantroop – Liefdadigheidsconcerten voor charities, rampenhulp, muzikantenpensioenen; doneerde gages.
- Transcriptist/Arrangeur – Pianotranscripties van symfonieën (Beethoven), opera's, liederen (Schubert), orkestmuziek toegankelijk makend.
Liszt vormde 19e-eeuws muziekleven als uitvoerder, schepper, instituut-bouwer, en voorvechter.