In de Javaanse en Balinese gamelan is een kernthema (Indonesisch: balungan of pokok) de essentiële, skeletachtige melodie die een compositie onderbouwt. Kenmerken:
Het kernthema wordt zelden letterlijk bespeeld door een enkel instrument. In plaats daarvan is het geïmpliceerd – de "melodie in het hoofd" die het ensemble begeleidt. Ervaren musici internaliseren het; leerlingen bestuderen het vaak expliciet.
Thema's kunnen afstammen van traditioneel repertoire, vocale melodieën of bestaande stukken. Ze dragen culturele herinnering en identiteit, en verbinden nieuwe uitvoeringen met de lijntjes.
Het begrijpen van het kernthema is de sleutel tot het analyseren van gamelanstructuur, improvisatie en de relatie tussen eenvoud en complexiteit in de muziek.