Mozart's Symfonie nr. 40 in G mineur: toonart & harmonie
Toonart
Geschreven in G mineur (twee molletjes), een toonart die Mozart reserverde voor diepgaande, stormachtige werken. De eerste beweging opent in G mineur; de finale eindigt in G mineur (niet G majeur zoals soms beweerd), behoudt de tragische intensiteit doorheen.
Harmonie
- Chromatisme: Alomtegenwoordig (bijv. dalende chromatische bas in bew. 1).
- Modulatie: Beweegt naar relatieve majeur (B♭) en subdominant-gebieden, maar keert altijd terug naar G mineur.
- Enharmonische herinterpretatie: Verminderde septimen draaien naar verre toonarten (bew. 3 trio).
- Neapolitaanse & vergrote septiemakkoorden: Versterken spanning voor kadensen.
Algemene Indruk
Een meesterwerk van geconcentreerde pathos. De mineur-persistentie, dichte contrapunt en harmonische durf maken het een hoeksteen van de Sturm und Drang-esthetiek.