Gamelan-prestatie is een betoverende mix van fysieke techniek, ensemble-bewustzijn en culturele traditie. Zo brengen muzikanten het ensemble tot leven:
Muzikanten slaan metalen toetsen (metallophone) of gongs met klokken gemaakt van hout of bamboe, getipt met vilt, rubber of koord. De toetsen zijn gerangschikt in pentatonische (slendro) of heptatonische (pelog) schalen, afhankelijk van de regionale traditie. Elk instrument heeft een specifieke rol—melodie, elaboratie, punctuatie of ritmische structuur.
De gamelan is centraal in het Indoneziërs culturele leven—begeleidt ceremonies, dans, schaduwpoppentheater (wayang) en gemeenschapsvieringen. De cyclische, hypnotische ritmes inspireren zowel beweging als meditatie.